Hën, Qer 29, 2026
Banner Top
Banner Top
Si ndikon ushqimi në parandalimin e sëmundjeve dhe kancerit

Ushqimet që hamë mund të ndikojnë në rrezikun për të zhvilluar disa lloje kanceri.
Dieta me shumë yndyrë dhe kalori mund të çojë në mbipeshë, e cila mendohet se rrit gjasat për disa lloje kanceri.
Konsumimi i një shumëllojshmërie ushqimesh të shëndetshme, ashtu siç përshkruhet në Udhëzuesin Australian për Ushqyerje të Shëndetshme, mund të ndihmojë në parandalimin e kancerit.

Të hani një shumëllojshmëri ushqimesh nga secila prej pesë grupeve ushqimore, në sasinë e rekomanduar, ndihmon në ruajtjen e një diete të shëndetshme e të larmishme dhe i jep trupit një gamë të gjerë lëndësh ushqyese. Kjo lloj shumëllojshmërie ndihmon në mirëqenie dhe mund të ulë rrezikun e sëmundjeve.

Pesë grupet kryesore ushqimore janë:

  • Frutat
  • Perimet dhe bishtajoret
  • Mishrat pa dhjamë dhe shpendët, peshku, vezët, tofu, arrat, farat dhe bishtajoret
  • Drithërat, kryesisht ato integrale ose me përmbajtje të lartë fibre
  • Qumështi, kosi, djathi dhe zëvendësuesit e tyre, kryesisht me pak yndyrë

Këto ushqime grupohen sepse ofrojnë sasi të ngjashme të lëndëve ushqyese kryesore. Për shembull, grupi i qumështit, kosit, djathit dhe zëvendësuesve të tyre është i pasur me kalcium dhe proteina.

Dieta dhe faktorët e tjerë të stilit të jetesës

Dieta është vetëm një nga faktorët që ndikojnë në rrezikun e zhvillimit të kancerit.
Pirja e duhanit, mbipesha, alkooli, ekspozimi ndaj diellit dhe niveli i aktivitetit fizik janë po ashtu të rëndësishëm.
Megjithëse disa ushqime mund të ndikojnë në rrezikun e kancerit, nuk ka prova që ushqime të veçanta ta shkaktojnë apo ta kurojnë kancerin.

Drithërat dhe mbrojtja ndaj kancerit

Konsumimi i të paktën shtatë porcioneve në ditë me drithëra, produkte drithërash, bishtajore, rrënjë dhe zhardhokë mund të ketë efekt mbrojtës ndaj kancerit.
Sa më pak të përpunuar të jenë drithërat, aq më mirë, ndaj synoni të konsumoni drithëra integrale. Tërshëra, orizi kaf, misri, thekra, fasulet dhe thjerrëzat janë zgjedhje shumë të mira.
Një dietë e pasur me niseshte ose sheqer të rafinuar mund të rrisë rrezikun e kancerit të stomakut dhe zorrës së trashë.

Mishi dhe kanceri i zorrës së trashë

Ka prova shkencore të qarta që konsumimi i mishit të përpunuar rrit rrezikun e kancerit të zorrës së trashë.
Fondi Botëror për Kërkime mbi Kancerin (WCRF) rekomandon shmangien e mishit të përpunuar.
Mish i përpunuar konsiderohet çdo lloj mishi që është ruajtur përmes tharjes, kriposjes, tymosjes ose me shtim konservuesish kimikë. Këtu përfshihen sallamrat, proshuta, hot dogët, bacon dhe disa lloje suxhuku apo hamburgerësh.

Rekomandohet që fëmijëve të mos u jepen produkte të tilla, pasi zakonet që krijohen në fëmijëri shpesh vazhdojnë edhe në moshë të rritur. Zëvendësues të shëndetshëm për mishrat e përpunuar për fëmijët janë peshku, mishi i shpendëve pa dhjamë, mishi i kuq pa yndyrë ose djathi me pak yndyrë.

Ekzistojnë gjithashtu prova se edhe mishi i kuq mund të rrisë rrezikun për kancer të zorrës së trashë. Këshillohet që njerëzit, veçanërisht burrat, të kufizojnë sasinë e mishit të kuq që konsumojnë.
WCRF sugjeron të mos tejkalohen 500 gram mish të kuq të gatuar (ose rreth 700 gram të papërpunuar) në javë. Disa studime tregojnë se mishi i djegur ose i pjekur tepër mund të rrisë rrezikun e kancerit, por provat ende nuk janë përfundimtare.

Udhëzuesi Australian për Ushqyerje të Shëndetshme rekomandon konsumimin e një shumëllojshmërie ushqimesh nga grupi i mishrave pa dhjamë dhe shpendëve, peshkut, vezëve, tofusë, arrave, farave dhe bishtajoreve.

Yndyrnat dhe kanceri

Ka pasur shumë interes për lidhjen e mundshme midis konsumit të yndyrës dhe kancerit.
Deri tani, provat nuk tregojnë një lidhje të drejtpërdrejtë midis sasisë së yndyrës dhe llojeve të veçanta të kancerit (përjashto ndoshta kancerin e prostatës). Megjithatë, një dietë me shumë yndyrë mund të çojë në mbipeshë, e cila përbën faktor rreziku për disa lloje kanceri, si ai i zorrës së trashë, gjirit, veshkave, ezofagut, fshikëzës së tëmthit dhe endometrit.

Frutat, perimet dhe kanceri

Konsumimi i frutave dhe perimeve dihet prej kohësh që sjell shumë përfitime për shëndetin.
Ato përmbajnë vitamina, minerale dhe antioksidantë që mund të ndihmojnë në uljen e rrezikut për disa lloje kanceri, veçanërisht në pjesë të sistemit tretës si goja dhe stomaku.

Megjithëse në vitet e fundit provat mbi rolin e frutave dhe perimeve në parandalimin e kancerit janë dobësuar, ato mbeten pjesë thelbësore e një diete të shëndetshme. Për shkak se kanë pak kalori dhe ndihmojnë në mbajtjen e një peshe trupore të mirë, ato mund të kenë një ndikim të tërthortë në parandalimin e kancerit.

Youtube

Arkiva

Kategoritë