Ashtu si shumica e ushqimeve bimore, ushqimet më të shëndetshme të sojës janë ato më pak të përpunuara. Fasulet e reja të sojës, të njohura si edamame, mund të gatuhet me avull dhe të hahet direkt nga bishtat e tyre. Soja përdoret gjithashtu për të prodhuar ushqime të tjera si qumështi i sojës, tofu, tempeh dhe miso, si dhe produkte të sojës që zëvendësojnë mishin dhe djathin.

Rreziku më i ulët i kancerit të gjirit

Hulumtimet tregojnë se gratë që konsumojnë soja kanë më pak gjasa të preken nga kanceri i gjirit. Një studim zbuloi se gratë që pinin mesatarisht një filxhan qumësht soje ose rreth gjysmë filxhani tofu çdo ditë kishin 30% më pak rrezik për të zhvilluar kancer të gjirit krahasuar me ato që konsumonin pak ose aspak soja. Ky efekt mund të lidhet me substanca mbrojtëse të quajtura izoflavone, një formë e fitoestrogjenëve të pranishëm në ushqimet e sojës.

Një meta-analizë e vitit 2013, që përfshiu të dhëna nga 22 studime, gjeti se gratë aziatike që konsumonin më shumë izoflavone kishin 32% më pak rrezik të kancerit të gjirit krahasuar me ato që konsumonin më pak. Efekti mbrojtës u vu re tek gratë para dhe pas menopauzës. Studime të tjera kanë arritur në të njëjtat përfundime. Gratë perëndimore zakonisht nuk konsumojnë shumë soja, por konsumimi i saj gjatë fëmijërisë dhe adoleshencës, kur indet e gjirit janë duke u zhvilluar, mund të ketë efekt mbrojtës.

Rreziku më i ulët i rikthimit të kancerit

Për gratë që tashmë kanë pasur kancer të gjirit, studimet tregojnë se ato që konsumojnë më shumë izoflavone të sojës kanë një rrezik 21% më të ulët për t’u ndjerë nga kanceri krahasuar me ato që konsumojnë më pak. Studimet e tjera tregojnë se gratë që konsumojnë më shumë soja reduktojnë ndjeshëm rrezikun e rikthimit të kancerit ose të vdekjes nga kanceri.

Izoflavonet e sojës ndihmojnë në ruajtjen e niveleve të estrogjenit në një gjendje të shëndetshme. Estrogjeni është një hormon femëror që vepron duke u lidhur me receptorët e qelizave. Izoflavonet e sojës lidhen kryesisht me receptorët beta, duke ndihmuar në bllokimin e rritjes së qelizave të caktuara të kancerit.

Efekte mbrojtëse për lloje të tjera kanceri

Ushqimet e sojës mund të reduktojnë rrezikun për kancer të zorrës së trashë, mushkërive, endometriumit, vezoreve dhe prostatës. Studime në Kinë dhe Japoni treguan se konsumimi i sojës lidhej me një rrezik më të ulët të vdekjes nga kanceri i mushkërive.

Valët e nxehtësisë si pasojë e menopauzës

Studimet klinike tregojnë se soja mund të ndihmojë gratë pas menopauzës që përjetojnë valë të nxehtësisë. Një dietë vegane e pasur me soja dhe e ulët në yndyra zvogëloi ndjeshëm intensitetin dhe shpeshtësinë e valëve të nxehtësisë. Ky efekt lidhet me fitoestrogjenet e sojës dhe dietën e ulët në yndyra.

Hormonet dhe riprodhimi

Studimet tregojnë se soja nuk ka efekt negativ në shëndetin riprodhues dhe fertilitetin e grave dhe burrave. Ajo nuk shkakton pubertet të hershëm tek vajzat dhe nuk ndikon negativisht tek hormonet mashkullore. Përkundrazi, konsumimi i sojës mund të ndihmojë në parandalimin e kancerit të prostatës.

Fibroidet

Ushqimet e sojës mund të reduktojnë rrezikun e fibroidëve tek gratë. Studimet tregojnë se gratë që konsumojnë më shumë soja kanë më pak nevojë për ndërhyrje kirurgjikale në mitër, gjë që tregon se fibroidet janë më të rralla.

Shëndeti i tiroides

Studimet klinike tregojnë se soja nuk dëmton tiroiden tek njerëzit e shëndetshëm. Megjithatë, izoflavonet e sojës mund të lidhen me jodin, një element që trupi përdor për të prodhuar hormone tiroide. Për këtë arsye, konsumuesit e sojës mund të kenë nevojë për pak më shumë jod në dietën e tyre.

Përfitime të tjera shëndetësore

Soja ka veti anti-inflamatore dhe mund të ulë kolesterolin e keq LDL. Ajo është pa kolesterol dhe me pak yndyrna të ngopura, duke ndihmuar në shëndetin e zemrës. Konsumimi i sojës mund të zvogëlojë gjithashtu rrezikun e thyerjeve të kofshës tek gratë me osteoporozë.

Zgjidhni ushqime të plota të sojës

Ushqimet e përgatitura me fasule të plota soje, si edamame, tofu dhe qumësht soje, kanë më shumë përfitime shëndetësore krahasuar me produktet më të përpunuara. Madje edhe produktet më të përpunuara të sojës kanë vlera ushqyese më të larta sesa proteina shtazore. Sa më shumë të jetë e mundur, përdorni produkte të thjeshta si tofu, tempeh, edamame, qumësht soje dhe miso. Këto mund të ndihmojnë në mbrojtjen nga kanceri dhe të sjellin përfitime të tjera shëndetësore. /Physicians Committee for Responsible Medicine/