Çfarë është vetëkontrolli i gjirit?

Vetëkontrolli i gjirit është një metodë e thjeshtë për zbulimin e hershëm të kancerit të gjirit, që përfshin vëzhgimin dhe prekjen e gjinjve për të kontrolluar për shenja apo ndryshime të pazakonta. Qëllimi i këtij kontrolli është të njiheni me mënyrën se si duken dhe ndihen normalisht gjinjtë tuaj. Kjo vetëdije ndihmon për të dalluar çdo ndryshim, si shfaqja e një gungë të re apo ndryshime në lëkurë. Çdo ndryshim i vënë re gjatë vetëkontrollit duhet të raportohet menjëherë te mjeku.

Megjithëse vetëkontrolli është një mjet i dobishëm për zbulimin e hershëm, ai nuk duhet të zëvendësojë mamografinë ose kontrollin klinik të gjinjve nga profesionistët e kujdesit shëndetësor.

Sa shpesh duhet bërë vetëkontrolli i gjirit?

Gratë e moshës madhore inkurajohen të bëjnë vetëkontroll të gjirit të paktën një herë në muaj. Sipas një profesoreje të shquar të onkologjisë së gjirit nga Universiteti Johns Hopkins, 40% e rasteve me kancer gjiri zbulohen nga vetë gratë që ndiejnë një gungë, ndaj krijimi i një rutine mujore për vetëkontroll është shumë i rëndësishëm.

• Për gratë që kanë ende cikël menstrual, vetëkontrolli duhet të bëhet disa ditë pas përfundimit të menstruacioneve.
  
• Për gratë në menopauzë, është e këshillueshme që vetëkontrolli të bëhet në të njëjtën ditë çdo muaj, p.sh. më 1-shin ose më 15-shin.
  

Mamografia mund të zbulojë kancerin përpara se një gungë të jetë e ndjeshme me dorë, por vetëkontrolli ndihmon që të njiheni me pamjen dhe ndjesinë normale të gjinjve tuaj. Nëse vëreni ndonjë ndryshim, si një gungë, ndjesi dhimbjeje, ndryshim në pamjen e lëkurës ose rrjedhje nga thithat, kontaktoni mjekun.

Si kryhet vetëkontrolli i gjirit?

Ka tre hapa të rëndësishëm për një vetëkontroll të plotë. Çdo hap duhet të kryhet sa herë bëni vetëkontrollin.

1. Në dush

Me majat e tre gishtave të mesit, kontrolloni të gjithë zonën e gjirit dhe sqetullës. Shtypni me presion të lehtë, të mesëm dhe të fortë. Kontrolloni të dy gjinjtë çdo muaj dhe kërkoni për ndonjë gungë të re, trashje, nyje të forta ose ndryshime të tjera.

2. Para pasqyrës

Me krahët poshtë në anët e trupit, vëzhgoni gjinjtë për ndonjë ndryshim në formë, madhësi, fryrje apo tërheqje të lëkurës. Vëzhgoni edhe thithat për ndonjë ndryshim.

Pastaj vendosni duart në ijë dhe shtypni për të tendosur muskujt e kraharorit. Vëzhgoni për ndonjë tërheqje apo ndryshim, sidomos në njërën anë. Mbani mend që gjinjtë zakonisht nuk janë simetrikë, është normale që të duken paksa ndryshe nga njëri-tjetri.

3. Shtrirë në shtrat

Kur jeni shtrirë, indi i gjirit shtrihet më njëtrajtshëm mbi kraharor. Vendosni një jastëk nën shpatullën e djathtë dhe dorën e djathtë pas kokës. Me dorën e majtë dhe majat e tre gishtave, prekni të gjithë zonën e gjirit dhe sqetullës.

Përdorni presion të lehtë, të mesëm dhe të fortë për të ndjerë ndonjë gungë, nyje të forta apo ndryshime të tjera. Shtrydhni gjithashtu thithën për të kontrolluar nëse ka ndonjë rrjedhje. Përsëriteni të njëjtin proces edhe për gjirin e majtë.

A mund të mbështetem vetëm te vetëkontrolli për të qenë e sigurt që nuk kam kancer?

Mamografia mund të zbulojë tumore përpara se të ndihen me dorë, ndaj ekzaminimet e rregullta janë kyçe për zbulimin e hershëm. Megjithatë, kur vetëkontrolli kombinohet me kujdes mjekësor të rregullt dhe mamografi sipas rekomandimeve mjekësore, ai ndihmon gratë të kuptojnë se çfarë është normale për to dhe t’i raportojnë çdo ndryshim mjekut.

Nëse gjeni një gungë, caktoni takim me mjekun, por mos u alarmoni, 8 nga 10 gunga nuk janë kancer. Për siguri të plotë, këshillohuni gjithmonë me profesionistët kur keni dyshime apo shqetësime. /National Breast Cancer Foundation/