Kontrollet shëndetësore të rregullta janë të rëndësishme, por kjo nuk do të thotë se çdo person duhet të bëjë analiza të vitaminave çdo vit. Nevoja për këto analiza varet nga gjendja shëndetësore, simptomat, ushqyerja, mosha dhe faktorët e rrezikut.

Nëse një person ndihet mirë, ushqehet në mënyrë të larmishme dhe nuk ka faktorë të veçantë rreziku, analizat e përvitshme për të gjitha vitaminat zakonisht nuk janë të nevojshme.

Kur mund të jenë të nevojshme analizat?

Mjeku mund të rekomandojë analiza të vitaminave ose mineraleve kur ekzistojnë simptoma apo rrethana që ngrenë dyshime për mungesë.

Disa nga shenjat që mund të kërkojnë vlerësim janë:

• Lodhja e vazhdueshme dhe mungesa e energjisë.
• Rënia e flokëve.
• Dobësia muskulore.
• Marramendja.
• Mpirja ose ndjesia e shpimit të gjilpërave.
• Zbehja e lëkurës.
• Infeksionet e shpeshta.
• Ndryshimet në kujtesë ose përqendrim.

Këto simptoma nuk tregojnë domosdoshmërisht mungesë vitaminash. Ato mund të lidhen edhe me probleme të tjera shëndetësore, prandaj analizat duhet të përcaktohen në bazë të vlerësimit të mjekut.

Cilët persona mund të kenë nevojë për kontrolle më të shpeshta?

Disa persona kanë rrezik më të lartë për mungesa ushqyese dhe mund të kenë nevojë për analiza të përshtatura sipas gjendjes së tyre.

Këtu përfshihen:

• Personat që ndjekin dieta shumë kufizuese.
• Veganet, veçanërisht për vitaminën B12.
• Gratë shtatzëna ose ato që planifikojnë shtatzëni.
• Personat me probleme të përthithjes së ushqyesve.
• Personat që kanë kryer ndërhyrje kirurgjikale në stomak ose zorrë.
• Të moshuarit.
• Personat që përdorin medikamente të caktuara për një kohë të gjatë.

Në këto raste, mjeku mund të rekomandojë analiza specifike, në varësi të nevojave të organizmit.

A duhet të kontrollojmë vitaminën D çdo vit?

Vitamina D është një nga vitaminat për të cilat kërkohet shpesh analizë. Megjithatë, kontrolli rutinë çdo vit nuk është i domosdoshëm për të gjithë.

Analiza mund të merret në konsideratë te personat që kanë rrezik për mungesë, ekspozim të kufizuar ndaj diellit, probleme me përthithjen ose gjendje të tjera që ndikojnë në nivelin e vitaminës D.

Marrja e dozave të larta të vitaminës D pa këshillën e mjekut mund të shkaktojë probleme shëndetësore. Për këtë arsye, suplementet duhet të përdoren në dozën dhe kohëzgjatjen e përshtatshme.

A mund të bëhen analizat pa pasur simptoma?

Në disa raste, mjeku mund të rekomandojë analiza edhe kur personi nuk ka simptoma, nëse ekziston një faktor i veçantë rreziku. Por kryerja e një paneli të gjerë të të gjitha vitaminave pa arsye të përcaktuar mund të çojë në rezultate të vështira për t’u interpretuar ose në trajtime të panevojshme.

Jo çdo nivel paksa jashtë kufijve të referencës tregon një sëmundje. Rezultatet duhet të vlerësohen në lidhje me moshën, simptomat, ushqyerjen dhe gjendjen e përgjithshme shëndetësore.

Çfarë analizash mund të kërkohen?

Në varësi të simptomave, mjeku mund të rekomandojë analiza të ndryshme, si:

• Hemogramën për të vlerësuar qelizat e gjakut.
• Ferritinën për të kontrolluar rezervat e hekurit.
• Vitaminën B12 dhe folatin.
• Vitaminën D, kur ekziston arsye për ta kontrolluar.
• Analizat e tiroides ose teste të tjera, nëse simptomat kërkojnë vlerësim shtesë.

Nuk është e nevojshme që të gjitha këto analiza të bëhen njëkohësisht. Zgjedhja varet nga historia shëndetësore dhe dyshimi i mjekut.

A mjafton ushqyerja për të parandaluar mungesat?

Një ushqyerje e larmishme ndihmon në marrjen e shumicës së vitaminave dhe mineraleve që i nevojiten trupit. Në dietë duhet të përfshihen perime, fruta, drithëra integrale, bishtajore, burime proteinash dhe yndyra të shëndetshme.

Megjithatë, ushqyerja nuk e parandalon çdo mungesë. Disa persona mund të kenë nevojë për suplemente për shkak të shtatzënisë, sëmundjeve, dietave të caktuara ose problemeve me përthithjen e ushqyesve.

Analizat e vitaminave nuk duhet të shihen si një kontroll i detyrueshëm për çdo person çdo vit. Ato kanë më shumë vlerë kur kryhen për një arsye të qartë dhe kur rezultatet interpretohen nga mjeku. Nëse keni simptoma të vazhdueshme ose faktorë rreziku, konsultohuni me profesionistin shëndetësor për të përcaktuar cilat analiza janë të nevojshme.