Me ardhjen e vjeshtes, shume njerez vene re se ndihen me te lodhur, kane me pak energji gjate dites dhe e kane me te veshtire te zgjohen ne mengjes. Shkurtimi i diteve, ndryshimi i rutines dhe ulja e ekspozimit ndaj drites natyrore mund te ndikojne ne gjume, humor dhe nivelin e energjise. Megjithate, lodhja e vazhdueshme nuk duhet t’i atribuohet automatikisht ndryshimit te stines.

Si ndikon vjeshta ne nivelin e energjise?

Nje nga faktoret kryesore eshte ndryshimi i ekspozimit ndaj drites se diellit. Drita ndihmon ne rregullimin e ritmit cirkadian, pra ores biologjike te trupit, e cila ndikon ne ciklin e gjumit dhe zgjimit. Kur ditet shkurtohen, ky ritm mund te ndikohet, duke bere qe disa njerez te ndihen me te pergjumur ose me pak energjik.

Ndryshimet e motit dhe te rutines mund te ndikojne gjithashtu. Me uljen e temperaturave, njerezit mund te kalojne me shume kohe ne ambiente te mbyllura dhe te levizin me pak. Nese kesaj i shtohen gjumi i pamjaftueshem, stresi dhe ushqyerja jo e rregullt, ndjenja e lodhjes mund te behet edhe me e theksuar.

Tek disa persona, ndryshimi sezonal shoqerohet edhe me ndryshime te humorit. Nese mungesa e energjise shoqerohet me trishtim te vazhdueshem, humbje te interesit per aktivitetet e zakonshme, ndryshime ne gjume dhe veshtiresi ne perqendrim, mund te behet fjale per nje forme te depresionit sezonal, i cili kerkon vleresim profesional.

A mund te fshihet nje problem shendetesor pas lodhjes?

Po. Lodhja mund te jete pasoje e ndryshimeve sezonale, por mund te lidhet edhe me probleme te tjera shendetesore.

Disa nga shkaqet qe mund te merren ne konsiderate jane:

• Mungesa e hekurit ose anemia: mund te shkaktoje lodhje, dobesi, zbehje, marramendje dhe veshtiresi ne perqendrim.
• Problemet me gjendren tiroide: sidomos hipotiroidizmi, qe mund te shoqerohet me pergjumje, ndjeshmeri ndaj te ftohtit dhe ndryshime ne peshe.
• Mungesa e vitamines B12: mund te ndikoje ne energji dhe funksionimin e sistemit nervor.
• Cilesia e dobet e gjumit: pagjumesia ose apnea e gjumit mund te bejne qe nje person te ndihet i lodhur edhe pasi ka fjetur mjaftueshem.
• Stresi dhe problemet e shendetit mendor: ankthi dhe depresioni mund te ndikojne ne energji, gjume dhe motivim.
• Infeksionet dhe semundjet kronike: ne varesi te simptomave, lodhja mund te jete pjese e nje problemi qe kerkon ekzaminim.

Kjo nuk do te thote se cdo person qe ndihet i lodhur ka mungese vitaminash ose nje semundje. Shkaku duhet te vleresohet sipas simptomave, historise shendetesore dhe, kur eshte e nevojshme, analizave laboratorike.

Kur duhet ta kontrollojme shendetin?

Nese lodhja eshte e lehte dhe shfaqet vetem per disa dite, mund te ndihmoje permiresimi i gjumit, ushqyerja e rregullt dhe aktiviteti fizik. Por, nese vazhdon per disa jave, perseritet shpesh ose ndikon ne pune dhe ne aktivitetet e perditshme, eshte e rendesishme te konsultoheni me mjekun e familjes.

Kontrolli mjekesor eshte veçanerisht i rendesishem kur lodhja shoqerohet me:

• Veshtiresi ne frymemarrje ose rrahje te shpejta te zemres.
• Zbehje, marramendje te perseritur ose dobesi te theksuar.
• Renie te pashpjegueshme ne peshe ose temperature te vazhdueshme.
• Etje dhe urinim me te shpeshte se zakonisht.
• Trishtim te vazhdueshem, humbje te interesit ose ndryshime te dukshme te humorit.

Dhimbja e gjoksit, veshtiresia e rende ne frymemarrje, te fiket ose konfuzioni i papritur kerkojne ndihme urgjente mjekesore.

Cfare mund te bejme per ta perballuar lodhjen e vjeshtes?

Disa ndryshime te thjeshta ne rutinen e perditshme mund te ndihmojne ne ruajtjen e energjise:

• Mbani nje orar te rregullt te gjumit dhe synoni rreth shtate deri ne nente ore gjume per shumicen e te rriturve.
• Kaloni kohe jashte gjate dites, kur kushtet e lejojne, per te perfituar nga drita natyrore.
• Praktikoni aktivitet fizik te rregullt, edhe nese behet fjale per nje ecje te shkurter.
• Konsumoni ushqime te larmishme, me burime te proteinave, hekurit, vitaminave dhe mineraleve.
• Pini mjaftueshem uje dhe kufizoni kafeinen ne oret e vona.
• Kujdesuni per menaxhimin e stresit dhe mos i neglizhoni ndryshimet e vazhdueshme te humorit.

Suplementet, perfshire hekurin dhe vitaminat, nuk duhet te merren automatikisht vetem sepse ndihemi te lodhur. Perdormi i tyre duhet te bazohet ne nevojat individuale dhe keshillen e profesionistit shendetesor.

Lodhja sezonale nuk duhet te neglizhohet

Te ndihesh pak me i pergjumur ose me pak energjik ne vjeshte mund te jete nje reagim i zakonshem ndaj ndryshimit te stines. Megjithate, kur lodhja zgjat, perkeqesohet ose shoqerohet me simptoma te tjera, eshte e rendesishme te mos i atribuohen te gjitha ndryshimit te motit.

Identifikimi i shkakut eshte hapi i pare drejt trajtimit te duhur dhe rikthimit te energjise ne jeten e perditshme.