Qumështi është i pasur me lëndë ushqyese që ndihmojnë në ndërtimin e kockave, si kalciumi, proteinat dhe vitamina D, të cilat janë veçanërisht të rëndësishme gjatë periudhave të rritjes dhe për të ndihmuar në parandalimin e humbjes së masës kockore me kalimin e moshës. Megjithëse qumështi nuk është i përshtatshëm për të gjithë, ekzistojnë shumë mënyra të tjera për t’i marrë këto lëndë ushqyese përmes ushqimit ose suplementeve, në mënyrë që kockat të mbeten të forta gjatë gjithë jetës.
1. Parandalon humbjen e masës kockore
Mendohet se gjenetika përcakton nga 60% deri në 80% të masës maksimale kockore. Megjithatë, faktorët mjedisorë, përfshirë ushqimin, mund të ndikojnë në potencialin gjenetik për zhvillimin e skeletit. Arritja e masës maksimale kockore gjatë rritjes është e rëndësishme për parandalimin e humbjes së masës kockore më vonë në jetë.
Pirja e qumështit sjell përfitime për njerëzit e çdo moshe, veçanërisht për fëmijët gjatë rritjes. Hulumtimet kanë analizuar ndikimin e produkteve të qumështit në përmbajtjen dhe dendësinë minerale të kockave tek fëmijët nga 3 deri në 18 vjeç. Në studimet ku u raportuan të dhënat, konsumi i produkteve të qumështit siguronte nga 150 miligramë deri në 1723 miligramë kalcium në ditë.
2. Përmirëson dendësinë minerale të kockave në të gjithë trupin
Studimet tregojnë se grupet që konsumonin produkte të qumështit kishin rritje të përmbajtjes minerale të kockave në të gjithë trupin, përfshirë ijët, qafën e femurit dhe shtyllën kurrizore në pjesën e mesit. Gjithashtu u vu re rritje e dendësisë minerale të kockave në të gjithë trupin. Pjesëmarrësit që kishin nivele më të ulëta të marrjes së kalciumit në fillim të studimit, më pak se 700 mg në ditë, kishin një rritje të konsiderueshme të përmbajtjes minerale të kockave.
3. Ulë rrezikun e osteoporozës
Përzierja e lëndëve ushqyese në qumësht mund të ndihmojë në zhvillimin e kockave dhe gjithashtu mund të ndihmojë në parandalimin e osteoporozës më vonë në jetë. Studiuesit kanë analizuar efektet e produkteve të qumështit në dendësinë minerale të kockave tek gratë e shëndetshme pas menopauzës. Ata zbuluan se produktet e qumështit, përfshirë qumështin, rrisin dendësinë minerale të kockave, gjë që mund të ndihmojë në parandalimin e osteoporozës.
Studime të tjera kanë lidhur konsumin e qumështit dhe produkteve të ndryshme të qumështit me një rrezik më të ulët të osteoporozës, veçanërisht tek të moshuarit.
4. Rrit dendësinë minerale të kockave në ijë
Një studim tregoi se përdorimi i qumështit si suplement, qoftë në formë të lëngshme apo pluhur, përmirësoi shëndetin e kockave tek të rriturit e shëndetshëm. Pjesëmarrësit që pinin rreth 1 deri në 4 gota në ditë kishin një rritje të vogël, por domethënëse, të dendësisë minerale të kockave në ijë dhe në pjesën e mesit të shtyllës kurrizore. Megjithatë, studimi nuk tregoi ndryshime të mëdha në dendësinë e kockave në të gjithë trupin ose në qafën e femurit.
5. Siguron lëndë ushqyese të rëndësishme për ndërtimin e kockave
Qumështi përmban lëndë të ndryshme ushqyese thelbësore që janë të rëndësishme për ndërtimin, riparimin dhe mirëmbajtjen e shëndetit të kockave gjatë gjithë jetës. Këto përfshijnë:
Kalciumi: Sasia e rekomanduar ditore e kalciumit për personat nga 9 deri në 18 vjeç është 1300 mg dhe ulet në 1000 mg për burrat dhe gratë nga 19 deri në 70 vjeç. Megjithatë, për gratë nga 51 deri në 70 vjeç rekomandohen 1200 mg. Një porcion qumështi siguron rreth 23% deri në 30% të nevojës ditore për kalcium. Nëse dikush do të donte ta merrte të gjithë kalciumin vetëm nga qumështi, do t’i duhej të pinte rreth 3.25 deri në 4.25 gota qumësht në ditë.
Vitamina D: Qumështi pasurohet me vitaminë D, e cila ndihmon përthithjen e kalciumit në zorrë dhe mundëson mineralizimin normal të kockave. Sasia e rekomanduar ditore për personat nga 1 deri në 70 vjeç është 15 mikrogramë.
Proteinat: Një gotë qumësht përmban 8 gramë proteina. Sasia e rekomanduar ditore e proteinave është 0.8 mg për kilogram të peshës trupore. Një person që peshon rreth 68 kilogramë ka nevojë për afërsisht 54 gramë proteina në ditë. Gjatë fëmijërisë, proteinat luajnë rol kyç në ndërtimin e kockave. Më vonë në jetë, ato janë po aq të rëndësishme për ruajtjen e dendësisë së kockave dhe parandalimin e humbjes së masës muskulore.
Fosfori: Kalciumi dhe fosfori së bashku formojnë hidroksiapatitin, përbërësin kryesor strukturor të kockave dhe smaltit të dhëmbëve.
Magnezi: Një analizë sugjeron se marrja më e lartë e magnezit lidhet me dendësi më të lartë minerale të kockave në ijë dhe në qafën e femurit tek të moshuarit.
A mund të dëmtojë kockat konsumimi i tepërt i qumështit?
Pirja e më shumë qumështi sesa ka nevojë organizmi nuk ka gjasa të sjellë përfitime shtesë. Por sa konsiderohet shumë?
Një studim zbuloi se pirja e më shumë se tre gotave qumësht në ditë, ku një porcion është 240 ml, lidhej me një rrezik më të lartë të frakturave të ijëve tek gratë. Megjithatë, ky studim tregon vetëm një lidhje mes konsumit të lartë të qumështit dhe rrezikut për fraktura. Nuk mund të thuhet me siguri se qumështi i tepërt i shkakton frakturat, pasi mund të ndikojnë edhe faktorë të tjerë.
Një tjetër problem i mundshëm nga konsumimi i tepërt i qumështit me yndyrë të plotë është shtimi në peshë. Më parë besohej se obeziteti lidhej me rrezik më të ulët të osteoporozës. Megjithatë, studimet e fundit po e rishikojnë këtë lidhje, duke sugjeruar se yndyra viscerale, pra yndyra e grumbulluar thellë në bark rreth organeve, si dhe inflamacioni kronik i lehtë që shpesh shoqëron obezitetin, mund të ndikojnë negativisht në shëndetin e kockave.
Alternativa ndaj qumështit
Nëse shmangni qumështin e kafshëve për arsye etike, alergji ose intolerancë ndaj laktozës, ekzistojnë alternativa të tjera për të plotësuar nevojat ushqyese. Mund të zgjidhni qumësht bimor të pasuruar, si qumështi i sojës, bajames ose arrës së shqemes.
Edhe ushqime të tjera përmbajnë kalcium, vitaminë D, fosfor, magnez dhe proteina. Ushqimet e mëposhtme përmbajnë një ose disa nga këto lëndë ushqyese, por jo të gjitha:
- Peshku, si salmoni i konservuar me eshtra, sardele dhe ton
- Perimet me gjethe jeshile, si lakra kale
- Drithërat integrale
- Farat chia dhe farat e kungullit
- Fasulet dhe bishtajoret
- Tofu
- Kosi
- Djathi cottage
- Vezët
- Patatet e ëmbla
- Arrat, si shqemet, kikirikët dhe arrat braziliane













