Sipas Shërbimit Kombëtar Shëndetësor në Mbretërinë e Bashkuar, shumica prej nesh do të vuajmë nga tretja e vështirë dhe simptomat e saj të shumta në një moment të jetës.

Urthi, i cili zakonisht shfaqet si një ndjesi djegieje në kraharor, është një nga simptomat kryesore të tretjes së vështirë dhe shkaktohet nga refluksi i acidit.

Dr Philip Woodland, gastroenterolog konsulent në Royal London Hospital dhe pedagog në Queen Mary University of London, shpjegon: “Refluksi i acidit ndodh kur lëngjet e stomakut, të cilat janë acide, lëvizin lart nga stomaku drejt ezofagut, i cili normalisht nuk përmban materiale acide.”

“Urthi është ndoshta simptoma më e shpeshtë e refluksit të acidit dhe ndihet si një ndjesi djegieje pas kockës së kraharorit.”

Cilat ushqime shkaktojnë urth?
“Shkaktarët më të zakonshëm nga ushqimi dhe pijet janë vaktet e mëdha, pasi ato rrisin presionin në stomak,” shpjegon Woodland.

“Vaktet me përmbajtje të lartë yndyre mund ta nxisin më shumë refluksin. Alkooli, veçanërisht vera e bardhë, mund të bëjë që muskuli i valvulës të relaksohet më shumë dhe të rrisë refluksin e acidit. Tek disa njerëz, kafeina dhe çokollata mund të jenë gjithashtu shkaktarë.

“Disa njerëz vërejnë se ushqimet pikante i përkeqësojnë simptomat. Interesante është se ato jo domosdoshmërisht e përkeqësojnë refluksin e acidit, por kapsaicina në ushqimet pikante aktivizon të njëjtët receptorë nervorë si acidi.”

Dr James Kennedy, mjek në specializim në gastroenterologji dhe studiues akademik në Royal Berkshire Hospital dhe Universitetin e Reading, thotë se pijet e gazuara janë gjithashtu një shkaktar i shpeshtë.

Sa i përket arsyes pse disa ushqime shkaktojnë probleme me tretjen, “disa ushqime thjesht mund të ulin pH-në e përmbajtjes së stomakut, duke e bërë atë më acid,” thotë Kennedy.

Për ushqime të tjera, si çokollata, studimet kanë treguar se ato mund të relaksojnë muskujt në bashkimin mes ezofagut dhe stomakut, duke lejuar që përmbajtja e stomakut të ngjitet më lehtë lart.

Si ta kuptoni cilat ushqime po ju shkaktojnë urth?
Heqja me radhë e ushqimeve të ndryshme derisa të gjeni ato që shkaktojnë probleme është çelësi, thotë Kennedy, por ai paralajmëron: “Ashtu si me çdo dietë përjashtuese, është e rëndësishme të mos i hiqni të gjitha menjëherë.

“Ndaloni një ushqim në një kohë. Nëse simptomat zhduken kur ushqimi hiqet dhe, ajo që është e rëndësishme, rikthehen kur ai futet sërish, ka shumë gjasa që ai të jetë shkaktari.”

A mund të ndihmojnë disa ushqime në përmirësimin e urthit?
“Nuk ka ushqime specifike që e përmirësojnë refluksin, fatkeqësisht,” thotë Woodland.

Megjithatë ai sugjeron “shmangien e vakteve të mëdha dhe të yndyrshme, veçanërisht afër orarit të gjumit, kur shtriheni. Kjo ul diferencën e presionit mes stomakut dhe ezofagut dhe mund të zvogëlojë refluksin.”

Si Woodland ashtu edhe Kennedy theksojnë se parandalimi i urthit përmes dietës është shumë më efektiv sesa përpjekja për të ndalur simptomat pasi ato shfaqen. “Pjesa më e madhe e internetit është e mbushur me tregime personale me shumë pak besueshmëri,” thotë Woodland.

“Përveç reduktimit të ushqimeve shkaktuese, një dietë e shëndetshme ka edhe përfitime të tjera që mbrojnë nga refluksi. Për shembull, dietat mesdhetare janë shpesh të ulëta në yndyra të ngopura, të pasura me ushqime bimore dhe të varfra në alkool. Këto zakonisht lidhen me nivele më të ulëta të obezitetit. Obeziteti është një faktor i madh rreziku për refluksin e acidit, kryesisht sepse rrit presionin në bark, i cili shtyn acidin lart drejt ezofagut,” shpjegon Woodland.

Kennedy shton: “Shumica e vëmendjes ndaj dietës dhe refluksit lidhet me heqjen e ushqimeve, jo me shtimin e tyre, por ka disa prova që sugjerojnë se një dietë e matur, e pasur me fruta, perime, drithëra integrale, peshk dhe mish pule, mund të ulë simptomat e sëmundjes së refluksit kur kombinohet me faktorë të tjerë të stilit të jetesës. Nuk është e qartë pse ndodh kjo.

“Dieta mesdhetare zakonisht përmban edhe më shumë fruta, perime, bishtajore dhe më pak mish të kuq të përpunuar sesa dieta e matur dhe është treguar se lidhet me nivele më të ulëta të sëmundjes së refluksit gastroezofageal,” shton Kennedy.

Një ilaç bimor i zakonshëm për tretjen mund të mos jetë i përshtatshëm për urthin, shpjegon Kennedy: “Çaji i mentes ose vaji i mentes është interesant. Ai ka një rol të dobishëm në simptoma gastrointestinale si ngërçet e barkut, fryrja dhe gazrat, sepse relakson muskujt e lëmuar në muret e zorrëve. Por kjo do të thotë se ai do të relaksojë edhe muskujt në bashkimin gastroezofageal, duke lejuar teorikisht që më shumë acid të ngjitet lart dhe të përkeqësojë simptomat.”

A janë disa njerëz më të prirur të kenë urth?
“Ashtu si me obezitetin, gjatë shtatzënisë ka shumë më tepër refluks acidi. Kjo ndodh për shkak të rritjes së presionit në bark. Për fat të mirë, kjo përmirësohet pas lindjes së foshnjës,” thotë Woodland.

“Refluksi i acidit bëhet pak më i shpeshtë me kalimin e moshës, por ndikimi nuk është i madh. Me kalimin e kohës mund të bëheni më të prirur për të zhvilluar hernie hiatale dhe kjo e rrit ndjeshëm refluksin. Kjo ndodh kur një pjesë e vogël e stomakut rrëshqet lart përmes diafragmës dhe pozicionohet në kraharor. Kjo ul ndjeshëm fuqinë e barrierës kundër refluksit në ezofag.”

Edhe pse është i zakonshëm, Kennedy paralajmëron se simptomat e reja duhet të merren seriozisht. “Shfaqja e re e simptomave të refluksit pas moshës 55 vjeç nuk duhet neglizhuar dhe duhet të çojë në një vizitë te mjeku i familjes, pasi mund të lidhet me diçka më serioze.”

Woodland shpjegon se “tek shumë njerëz, simptomat e rastësishme të refluksit janë të zakonshme dhe nuk duhet të jenë shkak për alarm apo ndryshime të mëdha në jetë. Kur ato fillojnë të ndikojnë ndjeshëm në cilësinë e jetës, atëherë nevojitet më shumë veprim.

“Më e rëndësishmja është të ulni peshën nëse jeni mbipeshë dhe të ndaloni duhanin nëse pini. Përndryshe, mbani ushqimet dhe pijet shkaktuese, veçanërisht alkoolin, në masë. Shmangni vaktet e mëdha dhe të yndyrshme, sidomos afër orarit të gjumit, dhe përpiquni të lini 3 deri në 4 orë mes darkës dhe shtrirjes për të fjetur, nëse është e mundur.”