Syrin e thatë e keni kur sytë tuaj nuk prodhojnë mjaftueshëm lot ose kur lotët avullojnë shumë shpejt. Sytë mund t’ju ndihen të thatë, të skuqen, të irritohen dhe shikimi mund t’ju turbullohet.
Edhe pse syri i thatë nuk shkakton drejtpërdrejt dhimbje koke, shqetësimi dhe lodhja që vijnë nga simptomat e tij mund të çojnë në dhimbje koke ose t’i përkeqësojnë ato që keni tashmë.

Lidhja midis syrit të thatë dhe dhimbjeve të kokës

Syri i thatë dhe dhimbjet e kokës lidhen në disa mënyra. Studimet sugjerojnë se shpesh ato shfaqen së bashku. Personat që vuajnë nga migrena kanë më shumë gjasa të kenë edhe sy të thatë, dhe e kundërta.
Nevojiten më shumë kërkime për të kuptuar lidhjen e plotë, por janë identifikuar disa arsye pse mund të ndodhin së bashku.

Inflamacioni dhe aktiviteti nervor

Si syri i thatë, ashtu edhe migrena lidhen fort me inflamacionin, i cili prek nervat e përfshirë në të dyja gjendjet.
Inflamacioni i bën nervat e kornesë më të ndjeshëm tek personat me sy të thatë. Kornea ndihmon në refleksin e mbylljes së syrit, prodhimin e lotëve dhe shërimin e plagëve. Kur inflamacioni ndikon tek aktiviteti nervor në syrin e thatë ose migrenë, ai mund të shkaktojë ose përkeqësojë njërën nga gjendjet.

Sytë e thatë mund të nxisin edhe prodhimin e më shumë lotëve, çka aktivizon nervin trigeminal, një nerv i rëndësishëm në sulmet e migrenës. Të dyja gjendjet lidhen edhe me ndjeshmërinë ndaj dritës, kështu që mund të lidhen përmes një rruge të përbashkët nervore.

Irritimi i syve

Irritimi i syve mund të çojë në dhimbje koke tek personat me sy të thatë.
Kur sytë janë të irrituar, ju mund të mbyllni sytë më shpesh, të ngushtoni shikimin ose t’i fërkoni, gjë që lodh muskujt rreth tyre. Kjo tensionon muskujt e fytyrës, qafës ose shpatullave dhe mund të sjellë dhimbje koke tensioni.

Dhimbjet e kokës nga tensioni janë lloji më i zakonshëm. Ato mund:

• Të jenë nga të lehta deri në të forta
• Të zgjasin nga 30 minuta deri në shtatë ditë
• Të shkaktojnë dhimbje ose presion në gjithë kokën, fytyrë ose qafë
• Të mos shoqërohen zakonisht me aurë, të përziera ose të vjella (si te migrena)

Shkaqe të tjera të dhimbjeve të kokës

Ka shumë lloje dhimbjesh koke, nga ato të lehta e deri te migrenat e forta. Çdo lloj ka shkaktarët e vet, që ndryshojnë nga person në person.

Faktorë të zakonshëm që nxisin dhimbjen e kokës përfshijnë:

• Disa ilaçe
• Dehidratimi
• Ndryshime hormonale
• Tension në qafë ose shpatulla nga pozicionet e këqija
• Gjumi i keq
• Pirja e duhanit
• Stresi ose lodhja
• Rrezet e forta të diellit
• Ndryshimet e motit

Disa ushqime ose pije gjithashtu mund të shkaktojnë dhimbje koke:

Pijet: alkooli ose kafeina, ose mungesa e tyre
Ushqimet: djathrat e vjetër, mishi i tharë, arrat e kripura
Shtesat ushqimore: aspartami, glutamati i natriumit (MSG)

Dhimbjet e kokës mund të vijnë edhe nga probleme të brendshme që prekin trurin, si:

• Tumor ose dëmtim i trurit
• Tension i lartë i gjakut
• Infeksion
• Goditje në tru

Trajtimi

Nëse keni sy të thatë, trajtimi i këtij problemi mund të ndihmojë në parandalimin e dhimbjeve të kokës. Trajtimet mund të përfshijnë:

• Pika artificiale të syrit: pika pa recetë ose me recetë, xhel dhe pomada që mbajnë sytë të lagësht. Pikat me recetë si Restasis (ciklosporina) dhe Xiidra (lifitegrasti) ndihmojnë prodhimin e lotëve.
• Trajtime në shtëpi: kompresa të ngrohta, masazh i qepallave ose pastrues qepallash për të ulur inflamacionin. Marrja e një suplementi me omega 3 mund të ndihmojë.
• Kirurgji: në raste të rralla, syri i thatë shkaktohet nga një problem struktural që pengon prodhimin e lotëve. Kirurgjia mund ta korrigjojë këtë.
• Priza të kanaleve të lotit: tapa silikoni që vendosen në kanalet e lotit për të mbajtur lotët natyrorë më gjatë.

Një optometrist ose një okulist mund t’ju ndihmojë të gjeni trajtimin më të përshtatshëm.

Trajtimi i migrenës te gratë dhe fëmijët

Migrenat janë më të zakonshme te gratë se te burrat. Tek disa gra, ndryshimet hormonale gjatë muajit mund t’i nxisin ato, dhe në këtë rast terapitë hormonale mund të jenë të dobishme.

Edhe fëmijët mund të përjetojnë dhimbje koke që me kohë shndërrohen në migrena. Përveç dhimbjes së kokës, fëmijët mund të kenë dhimbje barku ose nervozizëm. Trajtimi te fëmijët shpesh fokusohet te gjumi i rregullt, ushqimi i shëndetshëm dhe aktiviteti fizik.

Nëse nuk jeni të sigurt çfarë lloj dhimbjeje koke ka fëmija juaj, kërkojini të vizatojë se si e ndien. Kjo mund t’i ndihmojë profesionistët e shëndetit të bëjnë një diagnozë më të saktë.

Parandalimi i syrit të thatë

Ju mund të parandaloni syri të thatë duke ndryshuar disa zakone të përditshme:

• Shmangni tymosjen pasive
• Shmangni erërat direkte dhe ajrin e kondicionuar që fryn në sy
• Jepini prioritet gjumit të mirë
• Qëndroni të hidratuar duke pirë mjaft ujë
• Bëni pushime të shpeshta nga ekranet dhe puthitni shpesh
• Përdorni një lagështues ajri në shtëpi ose në zyrë
• Mbani syze dielli jashtë, sidomos ato që mbulojnë anët

Shmangia e shkaktarëve të njohur të dhimbjes së kokës mund të ndihmojë gjithashtu në parandalimin e saj. Disa metoda për syrin e thatë funksionojnë edhe për dhimbjet e kokës.

Nëse keni dhimbje koke, trajtimi mund të përfshijë:

• Kompresa të ngrohta ose të ftohta
• Qetësues pa recetë si acetaminofeni, ibuprofeni ose aspirina
• Ilaçe me recetë si triptanet, ergotaminat, antidepresivët ose relaksuesit e muskujve
• Teknikat e relaksimit dhe menaxhimit të stresit si meditimi, masazhi ose akupunktura

Kur duhet të shkoni te mjeku

Syri i thatë dhe dhimbjet e kokës janë të zakonshme dhe zakonisht nuk janë shqetësuese. Por nëse ju ndodhin shpesh, njoftoni mjekun tuaj. Trajtimi mund t’ju lehtësojë simptomat dhe t’ju përmirësojë cilësinë e jetës.

Kërkoni ndihmë të menjëhershme nëse keni:

• Dhimbje koke me qafë të ngurtë, temperaturë të lartë, vështirësi në të folur, shikim ose ecje
• Sy të thatë me plagë, rrjedhje, luspa, fryrje të syrit ose qepallë të varur
• Sy të thatë së bashku me gojë të thatë, dhimbje, ënjtje ose ngurtësim të kyçeve
• Dhimbje koke të fortë ose që fillon papritur
• Të vjella së bashku me dhimbje koke