Sipas një studimi të ri, pyjet tropikale të Australisë janë bërë të parat në botë që lëshojnë më shumë karbon sesa thithin, në një prirje që lidhet me ndryshimet klimatike.

Zakonisht, pyjet tropikale konsiderohen si “thithës karboni”, pasi thithin më shumë emetime sesa çlirojnë. Pemët e reja kompensojnë karbonin që çlirohet nga pemët e vdekura.

Por BBC raporton se një studim që analizoi të dhëna nga pyjet e Queensland-it zbuloi se temperaturat ekstreme kanë shkaktuar më shumë vdekje pemësh sesa rritje të reja.

Autorja kryesore e studimit, i cili u botua në revistën shkencore Nature, tha se gjetjet kanë pasoja të rëndësishme për objektivat globale të reduktimit të emetimeve, të cilat pjesërisht bazohen te aftësia e ekosistemeve, si pyjet tropikale, për të thithur karbonin.

“Modelet aktuale mund të mbivlerësojnë kapacitetin e pyjeve tropikale për të kompensuar emetimet nga djegia e karburanteve fosile”, tha Dr Hannah Carle nga Universiteti i Australisë Perëndimore në Sydney.

Për shkak të numrit më të ulët të pemëve të reja, raporti zbuloi se trungjet dhe degët e pemëve të vdekura  të njohura si “biomasë drunore”  kanë filluar të çlirojnë karbon në vend që ta thithin, që rreth 25 vjet më parë.

“Pyjet ndihmojnë në zbutjen e pasojave më të këqija të ndryshimeve klimatike duke thithur një pjesë të dioksidit të karbonit që lirohet nga djegia e karburanteve fosile, por puna jonë tregon se kjo është në rrezik”, tha Dr Carle.

Ajo shtoi se rritja e numrit të pemëve që kanë vdekur në dekadat e fundit është rezultat i ndryshimeve klimatike, përfshirë temperaturat ekstreme, thatësirën atmosferike dhe mungesën e reshjeve.

Bazuar në 49 vjet të dhëna nga 20 pyje në Queensland, raporti gjithashtu zbuloi se është rritur numri dhe ashpërsia e cikloneve, gjë që po shkakton më shumë vdekje pemësh dhe po e vështirëson rritjen e pemëve të reja.

“Ky studim jep prova që pyjet tropikale të lagështa të Australisë janë të parat e këtij lloji në botë që tregojnë këtë ndryshim në biomasën drunore”, tha Dr Carle.

“Dhe kjo është shumë domethënëse. Mund të jetë një paralajmërim i hershëm për atë që pritet të ndodhë.”

Autori i lartë i studimit, Patrick Meir, gjithashtu i përshkroi rezultatet si “shqetësuese”, duke i thënë agjencisë së lajmeve AFP se ka gjasa që të gjitha pyjet tropikale të reagojnë në mënyrë të ngjashme. Megjithatë, ai shtoi se duhen më shumë të dhëna dhe kërkime për të dhënë një vlerësim të drejtë.

Australia, një nga ndotësit më të mëdhenj për frymë në botë, kohët e fundit njoftoi objektivat e reja për reduktimin e karbonit, duke premtuar të ulë emetimet me të paktën 62% krahasuar me nivelet e vitit 2005 gjatë dhjetëvjeçarit të ardhshëm.

Vendi vazhdon të përballet me kritika ndërkombëtare për varësinë e tij nga karburantet fosile, pasi qeveria lejoi një nga projektet më të mëdha të gazit në vend, North West Shelf i kompanisë Woodside, të vazhdojë operimin edhe për 40 vjet të tjera.

Muajin e kaluar, një raport i ri mbi ndikimin e ndryshimeve klimatike zbuloi se Australia tashmë ka kaluar nivelin e ngrohjes prej 1.5°C dhe se asnjë komunitet nuk do të shpëtojë nga rreziqet klimatike që ndodhin njëkohësisht, zinxhir dhe me pasoja të ndërlidhura. /BBC/