Çfarë janë hemorroidet?

Hemorroidet janë grumbuj venash që ndodhen menjëherë nën indin sipërfaqësor të rektumit tuaj (pjesa e fundit e zorrës së trashë) dhe anusit (hapja e zorrës së trashë).

Gjendja që njohim si hemorroide ndodh kur këto vena fryhen me gjak, ashtu si venat me variçe. Është një gjendje e zakonshme, që ndryshe quhet edhe maja.

Hemorroidet mund të formohen brenda rektumit (hemorroide të brendshme) ose rreth jashtë anusit (hemorroide të jashtme). Në hemorroidet e jashtme mund të formohet një mpiksje gjaku (hemorroide të trombozuara), të cilat mund të jenë shumë të dhimbshme.

Hemorroidet mund të shkaktojnë dhimbje dhe kruarje. Mund të shkaktojnë edhe gjakderdhje – sidomos gjatë jashtëqitjes. Mund të shihni gjak të kuq të ndritshëm në tualet ose në letrën higjienike pas fshirjes.

Llojet e hemorroideve dhe simptomat e tyre

Hemorroidet e brendshme

Këto ndodhen brenda rektumit dhe shpesh nuk i ndjeni. Simptomat mund të përfshijnë:

• Gjurmë të vogla gjaku të kuq të ndritshëm në letër higjienike ose në tualet pas jashtëqitjes
  
• Ndjesi se nuk keni mbaruar jashtëqitjen
  
• Mukus në të brendshmet ose në letër higjienike
  

Zakonisht nuk janë të dhimbshme, edhe kur ka gjakderdhje. Por ndonjëherë, një hemorroide e brendshme mund të bjerë jashtë anusit (prolaps). Ato duken si gunga të skuqura dhe të fryra dhe mund të bëhen të dhimbshme, të irrituara dhe të kruhen.

Hemorroidet e jashtme

Këto janë ato që mund të shihen ose ndjehen përreth anusit. Duken si fryrje të forta, në formë rrushi, jashtë anusit.

Zakonisht janë më të dhimbshme, pasi janë më të ekspozuara. Mund të kruhen dhe të gjakosin.
Ndonjëherë, mund të formohet një mpiksje gjaku brenda një hemorroidi të jashtëm (hemorroide e trombozuar), e cila është shumë e dhimbshme dhe shfaqet si një gungë e fortë dhe me ngjyrë të ndryshuar pranë anusit.

Pas shfryrjes së hemorroidit, lëkura që është shtrirë mund të mbetet e lirshme. Kjo quhet etiketë e lëkurës dhe zakonisht nuk dhemb, por mund ta bëjë më të vështirë pastrimin pas jashtëqitjes. Mund të provoni të përdorni një leckë të lagur ose peceta të lagura pa aromë.

 Hemorroidet janë shumë të zakonshme – rreth 50% e të rriturve mbi moshën 50 vjeç i kanë.

Çfarë i shkakton hemorroidet?

Hemorroidet zhvillohen kur rritet presioni mbi venat rreth rektumit dhe anusit. Kjo ndodh nga:

• Sforcimi i zgjatur gjatë jashtëqitjes (zakonisht për shkak të kapsllëkut)
  
• Diarre
  
• Mbi-pesha (BMI i lartë)
  
• Dietë e varfër me fibra
  
• Qëndrimi ulur në tualet për shumë kohë
  
• Mosha – indi lidhor që mban venat dobësohet dhe lejon daljen e tyre jashtë
  
• Ngritje e peshave të rënda ose kollitje e fortë
  
• Shtatzënia dhe lindja
  
• Marrëdhënie anale
  
• Prirje familjare për hemorroide
  

Çfarë mund të bëj vetë nëse kam hemorroide?

Hemorroidet mund të përmirësohen vetë për disa ditë. Por nëse janë më të mëdha, mund të zgjasin më shumë dhe të kërkojnë kujdes mjekësor.

Kur ke hemorroide, mund të ndihmojnë këto:

• Vendos një kompresë të ftohtë në zonën e dhimbjes
  
• Bëj banjë të ngrohtë – ndihmon me dhimbjen dhe kruarjen. Thajeni zonën duke tamponuar, jo fërkuar
  
• Trajto kapsllëkun – ushqimet e buta janë më të lehta për jashtëqitje
  
• Pastrohu me kujdes pas jashtëqitjes – mos fshij fort ose me letër të ashpër
  

Si t’i parandalosh hemorroidet

• Ha një dietë të pasur me fibra (shumë fruta, perime, bukë integrale)
  
• Pij shumë lëngje – sidomos ujë, shmang pijet me sheqer ose alkool
  
• Ushtrime të rregullta fizike
  
• Përdor një jastëk në vend të një sipërfaqeje të fortë për të ndenjur
  
• Shko në tualet sa herë ndjen nevojën për jashtëqitje – mos e mbaj brenda
  
• Mbaj një pozicion të mirë në tualet:
  
  • Gjunjët më lart se vithet
    
  • Këmbët në dysheme
    
  • Përkulu pak përpara dhe vendos bërrylat mbi gjunjë
    
  • Fryj barkun dhe mbaj shpinën drejt
    
  • Mund të përdorësh një stol të vogël nën këmbë për të ngritur gjunjët
    

Si trajtohen hemorroidet?

Trajtime lokale (kremra dhe supozitorë)

• Kremrat si Proctosedyl mund të zvogëlojnë kruarjen, enjtjen dhe shqetësimin.
  
• Mund të përdoren pasi të jenë ftohur në frigorifer për efekt qetësues më të mirë.
  
• Flisni me mjekun ose farmacistin përpara se t’i përdorni për të siguruar që janë të përshtatshme për ju.
  
• Pyesni gjithashtu sa kohë mund t’i përdorni dhe kur është koha për ndihmë shtesë nëse nuk funksionojnë.
  

Procedurat mjekësore

Nëse vetë-kujdesi dhe kremrat nuk ndihmojnë, mjeku mund të rekomandojë trajtime të tjera:

Procedura jo-kirurgjikale:

• Vendosja e një unaze në bazën e hemorroidit për t’i ndërprerë furnizimin me gjak që të tkurret
  
• Elektroterapia – trajtim me nxehtësi që bën hemorroidin të forcohet dhe të thahet
  
• Skleroterapia – injektim i një substance për ta bërë hemorroidin të tkurret
  

Procedura kirurgjikale:

• Hemorroidektomia – ndërhyrje për të hequr plotësisht hemorroidin
  
• Kapëset (stapling) – vendoset një unazë me kapëse për ta hequr hemorroidin dhe ndaluar gjakderdhjen /Healthify/