Shkruar nga Dr. Besim Demolli – Reumatolog

“Unë, ti dhe sëmundja jemi tre. Nëse unë dhe ti bashkëpunojmë në mes vete, atëher ne do ta mposhtim sëmundjen. Por nëse unë dhe ti nuk bashkëpunojmë në mes vete, atëher sëmundja do të na mposht që të dyve”- thënje nga një mjek arab.

👨‍🔬 Si klinicistët mund të menaxhojnë sëmundjet reumatike dhe imune gjatë COVID-19 !?

🔴 Sëmundje të tilla si artriti reumatoid dhe lupusi eritematoz sistemik mund të rrisin rreziqet e infeksionit me koronavirus dhe komplikimeve të reja të shkaktuara nga ky virus apo edhe si pasojë e mbi-infeksioneve.

🦠 Disa person të sëmurë me sëmundje kronike reumatike mund të konsiderohet në rrezik të shtuar për zhvillimin e komplikimeve nga koronavirusi i ri, SARS-CoV-2, ose sëmundja pasuese COVID-19. Edhe pse pacientët e moshuar dhe tek ata me imunitet të kompromituar konsiderohen të jenë në rrezik më të madh për komplikime, nuk ka të dhëna për të ditur se çfarë është ai rrezik dhe nëse kryesisht lidhet me aktivitetin e sëmundjes dhe medikamentet aktuale, ose më shumë të prekur nga mosha, gjendja komorbide ose faktorë të tjerë, siç është pirja e duhanit.
👨‍🔬 Ne e dimë që shtypja imune, qoftë nga një sëmundje reumatike sistemike, qoftë nga medikamente imunosupresive, rrit rrezikun dhe ashpërsinë e infeksioneve bakteriale dhe oportuniste. Rreziku i çdo infeksioni mund të jetë dy deri në katërfish më i lartë në ato me artrit reumatoid (RA), për shembull, në krahasim me popullsinë e përgjithshme. Ekzistojnë disa prova që shtypja imunitare rezulton në përsëritje më virale aktive. Sidoqoftë, komuniteti mjekësor nuk e di nëse sëmundja reumatike apo imunosupresioni rrit rrezikun fillestar të infeksionit COVID-19.
💥 Në një studim italian gjatë sezonit të gripit 2009-2010, 160 pacientë të diagnostikuar me RA dhe duke marrë barëra biologjike kishin një shkallë më të lartë infeksioni sesa rastet e kontrollit, por nuk kishin komplikime të shtuara ose shtrime në spital.
🎯 Rreziku i komplikimeve infektive ndryshon nga ashpërsia dhe aktiviteti i sëmundjes reumatike, si dhe me barnat aktuale të individit.
🎲 Çdo sëmundje sistemike imunitare rrit rrezikun e infeksionit. Disa sëmundje, siç është vaskuliti sistemik, mund të jenë veçanërisht të rrezikshme, por është aktiviteti aktual i sëmundjes që mund të jetë më i rëndësishëm se sa sëmundja reumatike është e pranishme. Në një studim të më shumë se 16,000 pacientëve RA, ka pasur një lidhje të drejtpërdrejtë të shkallës së infeksionit dhe komplikimeve me aktivitetin e sëmundjes. Çdo rritje prej 0,6 njësish në aktivitetin e sëmundjes RA rezultoi në një normë të rritur prej 25% të infeksioneve që kërkojnë shtrimin në spital.
‍🔥 Nëse një sëmundje imune sistemike ka prekur mushkëritë, siç është ajo që shfaqet me lupus eritematoz sistemik (SLE), vaskulit, ose sklerozë sistemike progresive, shpesh ka shqetësim të madh për komplikimet e frymëmarrjes. Nuk ka prova që sëmundjet reumatike jo-sistemike të dhimbshme, përfshirë osteoartritin, gihtin ose pseudogihtin, shkaktojnë shtypje të konsiderueshme imune.
💉 Barnat biologjike (infliximab, etanercept, adalimumab), molekula të vogla (tofacitinib), ose doza të larta të kortikosteroideve, mund të konsiderohen veçanërisht të mundshme që të nxisin komplikime, siç janë infeksioni dytësor bakterial, pas çdo infeksioni viral. Megjithatë, një studim demonstroi të dobishëm , në vend se një efekt i dëmshëm i terapisë biologjike në pacientët me RA që zhvilluan infeksione serioze. Në atë studim, të kryer në Gjermani në mesin e 947 pacientëve RA, ata që morën terapi biologjike kishin më pak sepsë ose përfundim fatal pas një infeksioni serioz që ata pacientë nuk e morën barëra biologjike. 👨‍🔬💊 Metotreksati ka rrezik minimal në rritje të të infeksioneve dhe nuk ka prova që barnat antimalarike, siç janë hidroksilklorina, ose sulfasalazina rrisin rrezikun e infeksionit.
🎯 Pacientët me sëmundje reumatike / imunitare duhet të inkurajohen të lajmërojnë menjëherë tek ofruesit e tyre të kujdesit parësor dhe/ose specialistët nëse kanë nevojë për pyetje për infeksioni me COVID-19. Në varësi të statusit të sëmundjes së pacientit dhe barnat aktuale, individët me sëmundje reumatike / imunitare duhet të konsiderohen të jenë një kategori me rrezik të lartë për vlerësimin mjekësor dhe testimin e duhur.
👨‍🔬 Vizitat urgjente dhe të lidhura me infeksionin duhet të kenë përparësi ndaj vizitave rutinë ose kirurgjike sipas zgjedhjes ose procedurës, siç janë injeksione të indeve të buta ose të nyjeve. 👨‍🔬🎯 Kujdesi rehabilitues, siç është shumica e terapisë fizike ose profesionale, duhet të bëhet me telefon ose me teknologji virtuale. 🔥 Është thelbësore të ndiqni udhëzimet për CDC në lidhje me mbrojtjen e pacientëve dhe personelit mjekësor gjatë vizitave ambulantore dhe spitalore.

Me respekt,
Dr Besim Demolli
Mjek Reumatolog