Nxirja e lëkurës me lehtësi mund të ketë një sërë shkaqesh, duke përfshirë moshën e thyer, medikamente të caktuara ose një gjendje shëndetësore ekzistuese. Është e rëndësishme të vizitoni një ofrues të kujdesit shëndetësor për një diagnozë dhe trajtim të saktë, edhe nëse nxirjet zakonisht zhduken brenda një ose dy javësh.

1. Plakja

Me kalimin e moshës, njerëzit nxihen më lehtë, kryesisht sepse lëkura bëhet më e hollë, duke i bërë enët e gjakut më të ndjeshme ndaj lëndimeve. Medikamentet që shpesh u përshkruhen të moshuarve, si holluesit e gjakut, mund të rrisin gjithashtu mundësinë e nxirjeve. Përveç kësaj, të moshuarit mund të jenë veçanërisht të rrezikuar nga abuzimi fizik.

2. Ekspozimi në diell

Lëkura që plaket mund të nxihet më lehtë, veçanërisht me ekspozimin në diell. Të moshuarit shpesh përjetojnë një gjendje të quajtur “solar purpura”, e cila rezulton në nxirje të rrafshëta e vjollcë në zonat e ekspozuara ndaj diellit. Kjo ndodh sepse dielli mund të dobësojë muret e enëve të gjakut, duke çuar në nxirje edhe nga goditjet e vogla.

3. Mungesa e Vitaminës K

Mungesa e mjaftueshme e vitaminës K mund të shkaktojë nxirje të shpejtë, pasi kjo vitaminë është e rëndësishme për mpiksjen e gjakut. Edhe pse është e rrallë, mungesa e vitaminës K mund të ndodhë, veçanërisht te të porsalindurit, të cilët shpesh marrin një injeksion të vitaminës K pas lindjes për të parandaluar këtë problem.

Mungesa e vitaminës K shoqërohet me gjendje të tilla si:

• Fibroza cistike (CF)
• Çrregullimet gastrointestinale, si koliti ulceroz
• Pamjaftueshmëria pankreatike, kur pankreasi nuk prodhon mjaftueshëm enzima për të thithur lëndët ushqyese
• Çrregullimi i përdorimit të alkoolit
• Kryerja e operacioneve për humbje peshe, si kirurgjia bariatrike

Ju mund ta gjeni vitaminën K në ushqime si soja, perimet e gjelbra (si spinaqi dhe lakra kale) dhe në mishrat e organeve. Suplementet mund të ofrojnë gjithashtu vitaminë K.

4. Çrregullimet e trombociteve

Aftësia e trupit tuaj për të formuar një mpiksje të duhur mund të ndikohet nëse nuk keni mjaftueshëm trombocite (numër i ulët i trombociteve) ose nëse ato nuk funksionojnë siç duhet. Kjo mund të rezultojë në gjakderdhje dhe nxirje të lehtë.

Numri i ulët i trombociteve (Trombocitopenia) mund të shkaktohet nga një sërë gjendjesh shëndetësore, duke përfshirë:

• Leukemia
• Ciroza e mëlçisë
• Anemia aplastike (dështimi i prodhimit të mjaftueshëm të qelizave të gjakut)
• Sindromat mielodisplastike (disfunksioni i palcës së eshtrave)
• Kimioterapia
• Trombocitopenia imune (ku sistemi imunitar shkatërron trombocitet)

Edhe mungesa e vitaminës B12 mund të kontribuojë në numrin e ulët të trombociteve. Po ashtu, edhe me një numër normal trombocitesh, gjakderdhja mund të ndodhë nëse këto qeliza nuk funksionojnë siç duhet.

5. Hemofilia

Hemofilia është një çrregullim gjenetik i rrallë i gjakderdhjes që bën që trupi të mos jetë në gjendje të prodhojë një nga faktorët specifikë të mpiksjes. Gjakderdhja vazhdon më gjatë pas një lëndimi sepse gjaku nuk mpikset siç duhet. Kur ndodh një dëmtim i enëve të gjakut, rezultati është gjakderdhje e pakontrolluar dhe nxirje.

Ekzistojnë dy lloje: tipi A (mungesë e faktorit VIII) dhe tipi B (mungesë e faktorit IX). Simptomat përfshijnë:

• Gjakderdhje në nyje, që mund të shkaktojë ënjtje ose dhimbje
• Nxirje ose gjakderdhje në muskuj dhe indet e buta (hematoma)
• Gjakderdhje nga mishrat e dhëmbëve ose goja
• Gjak në urinë ose jashtëqitje
• Gjakderdhje të shpeshta nga hunda që ndalohen me vështirësi

6. Sëmundja Von Willebrand

Sëmundja Von Willebrand (VWD) ndodh kur një proteinë e quajtur faktori von Willebrand mungon ose nuk funksionon siç duhet. VWD është pothuajse gjithmonë e trashëguar dhe e përjetshme. Simptomat më të shpeshta përfshijnë:

• Gjakderdhje të rëndë ose të zgjatur menstruale
• Nxirje të shpeshta nga trauma minimale
• Gjakderdhje të zgjatur pas procedurave dentare ose operacioneve

7. Sindroma Ehlers-Danlos (EDS)

EDS i referohet një grupi çrregullimesh gjenetike të indeve lidhëse. Simptomat e zakonshme përfshijnë:

• Nxirje të lehta
• Lirshmëri të nyjeve (hipermobilitet)
• Lëkurë elastike
• Dobësi të indeve

8. Sindroma Cushing

Nxirja e lehtë mund të jetë simptomë e sindromës Cushing, ku trupi prodhon tepër kortizol. Kjo shpesh shkaktohet nga përdorimi afatgjatë i medikamenteve kortikosteroide. Simptoma të tjera përfshijnë fytyrën e rrumbullakosur, shtimin në peshë dhe strijat.

9. Çrregullimet e qelizave mastocite

Personat e diagnostikuar me këto çrregullime mund të nxihen lehtësisht. Këto janë çrregullime të sistemit imunitar ku qelizat mastocite rriten me tepri në trup dhe lëshojnë kimikate që ndërhyjnë në mpiksjen normale të gjakut.

10. Medikamentet që mund të shkaktojnë nxirje

Nxirja mund të jetë efekt anësor i:

• Barnave anti-inflamatore josteroidale (NSAID): Si ibuprofeni (Advil, Motrin), aspirina ose naprokseni (Aleve).
• Holluesve të gjakut: Si varfarina ose antikoagulantët e rinj oralë.
• Kimioterapisë: E cila pengon qelizat që ndahen aktivisht në palcën e eshtrave.
• Kortikosteroideve: Që shkaktojnë hollimin e lëkurës.
• Antidepresantëve (SSRI): Të cilët ndërhyjnë në aftësinë e trombociteve për t’u ngjitur me njëri-tjetrin.

11. Bimët dhe suplementet

Disa bimë si hudhra, xhinko (ginkgo), xhenseni (ginseng) dhe çaji jeshil mund t’ju bëjnë të gjakoseni ose të nxiheni më lehtë, sidomos kur kombinohen me barna të tjerë.

Si t’i parandaloni nxirjet

Ju mund të merrni masa për të parandaluar rrëzimet dhe lëndimet:

• Hiqni rreziqet e pengimit në shtëpi, si rrëmujën ose kabllot elektrike.
• Sigurohuni që shtëpia të jetë e ndriçuar mirë.
• Kontrolloni shikimin dhe dëgjimin rregullisht.
• Përdorni krem mbrojtës ndaj diellit (të paktën SPF 30) dhe vishni rroba me mëngë të gjata.