• Versionet dietike të pijeve shpesh konsiderohen më të shëndetshme se versionet origjinale të ëmbëlsuara me sheqer.
• Ndërkohë po vazhdojnë kërkimet për rreziqet e mundshme të pijeve të ëmbëlsuara me sheqer dhe atyre me ëmbëlsues artificialë.
• Rezultatet e një studimi të fundit identifikuan lidhje midis konsumit të sasisë më të madhe të pijeve të ëmbëlsuara me sheqer dhe atyre me pak ose pa sheqer, dhe një rrezik të shtuar për sëmundjen e mëlçisë me steatozë të lidhur me çrregullimet metabolike (MASLD).

Kjo sëmundje MASLD përfshin grumbullim të yndyrës në mëlçi që nuk vjen nga konsumimi i alkoolit. Ata që kanë këtë gjendje  kanë rrezik për probleme më të rënda të mëlçisë ose sëmundje të tjera, si ato kardiovaskulare.

Një studim i fundit u fokusua në lidhjen mes konsumit të pijeve me sheqer dhe atyre me pak ose pa sheqer dhe shëndetit të mëlçisë.

Duke analizuar të dhënat e mbi 103,000 pjesëmarrësve, u vu re se konsumimi më i lartë i të dy llojeve të pijeve lidhej me rritje të rrezikut për MASLD.

Gjithashtu, pijet me pak ose pa sheqer lidhen me një rrezik më të madh për vdekje nga sëmundjet e mëlçisë.

Edhe pse studimi nuk është botuar ende, gjetjet hedhën dritë mbi rreziqet e mundshme të këtyre pijeve, veçanërisht të atyre me pak ose pa sheqer.

Konsumimi i më shumë se një kanaçeje pijeje gazuara çdo ditë lidhet me probleme të mëlçisë

Ky studim ishte një studim kohortë perspektiv, ku studiuesit përdorën të dhëna nga UK Biobank. Ata analizuan të dhënat e 103,251 pjesëmarrësve që në fillim nuk kishin sëmundje të mëlçisë. Ndjekja mesatare zgjati pak më shumë se 10 vjet, dhe gjatë kësaj periudhe “949 pjesëmarrës zhvilluan MASLD, ndërsa 103 vdiqën nga shkaqe të lidhura me mëlçinë”,

Pjesëmarrësit raportuan për konsumimin e pijëve me sheqer dhe atyre me pak ose pa sheqer. Studiuesit gjithashtu arritën të marrin në konsideratë përmbajtjen e yndyrës në mëlçi të pjesëmarrësve, bazuar në të dhënat e MRI-së.

U shqyrtuan lidhjet midis konsumit të këtyre pijeve dhe rrezikut për MASLD, vdekshmërisë nga sëmundjet e mëlçisë dhe përmbajtjes së yndyrës në mëlçi.

Konsumimi i mbi 330 gramëve, ose rreth një kanaçe, nga secili prej këtyre llojeve çdo ditë lidhej me rritje të rrezikut për zhvillimin e MASLD.

Pijet me sheqer ishin të lidhura me një rritje prej rreth 50% të rrezikut për MASLD, ndërsa pijet me pak ose pa sheqer lidhen me një rritje prej 60%.

Rezultatet treguan gjithashtu se konsumimi i secilit lloj pijeje lidhej me përmbajtjen e yndyrës në mëlçi.

Në të njëjtën kohë, konsumimi i pijeve me pak ose pa sheqer lidhej me një rrezik të rritur për vdekje nga sëmundjet e mëlçisë, por pijet me sheqer nuk treguan lidhje të rëndësishme.

Studjuesit gjetën gjithashtu se lidhja mes pijeve me pak ose pa sheqer dhe vdekshmërisë nga sëmundjet e mëlçisë ishte në varësi të sasisë së konsumuar; sa më shumë të pini, aq më i lartë rreziku.

Zëvendësimi i pijeve me ujë ndihmon në uljen e rrezikut për sëmundjet e mëlçisë

Kur studjuat ndryshimin e konsumit, u pa se zëvendësimi i 330 gramëve nga secili lloj pijeje me ujë çdo ditë ndihmon të ulë rrezikun për MASLD.

Ky efekt ishte pak më i madh kur zëvendësuat pijet me sheqer me ujë, duke ulur rrezikun për MASLD me 14.7%.

Zëvendësimi i një lloji pijeje me tjetrin nuk ndryshoi rrezikun për MASLD.

Këto gjetje theksojnë rrezikun potencial të të dy llojeve të pijeve, veçanërisht atyre me pak ose pa sheqer, për shëndetin e mëlçisë.

Autori i studimit, Lihe Liu, student graduate në Departamentin e Gastroenterologjisë në Spitalin e Parë të Universitetit Soochow në Suzhou, Kinë, u shpjegoi Medical News Today:

Rezultatet e studimit u prezantuan në UEG Week 2025, kongresin vjetor të Gastroenterologjisë Europiane. Ato ende nuk janë botuar në një revistë me rishikim shkencor.

“Kërkimi ynë tregon se pijet me pak ose pa sheqer (LNSSBs), që shpesh i konsideroni si alternativa më të shëndetshme për shkak të përdorimit të ëmbëlsuesve artificialë, mund të mos jenë krejtësisht pa rrezik. Ne gjetëm se konsumimi i shpeshtë lidhej ende me rreziqe për shëndetin e mëlçisë, duke sfiduar besimin e zakonshëm që këto pije janë plotësisht ‘të sigurta’ apo ‘të shëndetshme’ si zëvendësuese të pijeve me sheqer.”

Kufizimet e studimit dhe kërkimet e mëtejshme

Studimi i plotë ende nuk është botuar në një revistë me rishikim, gjë që e bën të vështirë të njihen të gjitha kufizimet e tij.

Megjithatë, konsumi i pijeve u raportua nga vetë pjesëmarrësit, gjë që mund të mos përputhej me konsumimin e tyre real.

Të dhënat nuk provojnë se konsumimi i këtyre pijeve shkakton probleme në mëlçi.

Gjithashtu, nuk është e qartë se cilat faktorë të tjerë u morën parasysh në analizat e studjuesve.

UK Biobank ka kufizimet e veta, përfshirë faktin që përbëhet kryesisht nga pjesëmarrës me ngjyrë të bardhë, dhe ata janë më të shëndetshëm se popullsia e përgjithshme në Mbretërinë e Bashkuar.

Për këtë arsye, kërkimet e mëtejshme do të jenë të dobishme.

Autori Liu tha për MNT:

“Hapi tjetër është të përfundojmë dhe dorëzojmë studimin për rishikim dhe botim, që komuniteti shkencor të mund ta shqyrtojë dhe të ndërtojë mbi gjetjet tona. Përpara, kërkohen më shumë studime për të sqaruar mekanizmat biologjikë që lidhin pijet me ëmbëlsues artificial me sëmundjet e mëlçisë dhe për të kuptuar nëse lloje të ndryshme ëmbëlsuesish kanë rreziqe të ndryshme. Studime afatgjata në popullsi më të ndryshme do të jenë gjithashtu të rëndësishme për të forcuar bazën e dëshmive.”

Çfarë nënkuptojnë këto për klinikën?

Ndërsa kërkimet e mëtejshme janë të nevojshme, këto gjetje ofrojnë një arsye shtesë për të shmangur pijet si soda dhe versionet e tyre dietike.

Gjithashtu, nënvizon se zgjedhja e ujit mund të ndihmojë në uljen e rrezikut për MASLD.

“Gjetjet tona tregojnë se si pijet me sheqer ashtu edhe ato me ëmbëlsues artificial mund të kenë rreziqe për shëndetin e mëlçisë. Në aspekt klinik, kjo nënvizon nevojën për t’i udhëzuar njerëzit drejt zgjedhjeve më të shëndetshme të pijeve, ku uji mbetet opsioni më i sigurt dhe më i shëndetshëm,” shpjegoi Liu për MNT.

“Udhëheqësja e regjistruar e dietës dhe nutricionistja Karen Z. Berg, MS, RD, CSO, CDN, e cila nuk ishte pjesë e këtij studimi, këshilloi se:

“Shumë njerëz mendojnë se pijet dietike janë më të shëndetshme se ato të zakonshme, por ky studim tregon se të dyja janë të lidhura pozitivisht me MASLD. Ju inkurajoj fuqishëm të gjithë pacientët të qëndrojnë tek uji ose uji me gaz për rezultatet më të mira shëndetësore. Vetëm sepse një pije thotë ‘zero kalori’ apo ‘më pak sheqer’ nuk do të thotë automatikisht se është më e shëndetshme. Ka shumë kimikate në këto pije që u japin shijen që njerëzit kërkojnë. Uji i thjeshtë, uji me fruta të përgatitura vetë, çaji i ftohtë pa sheqer, ose uji me gaz janë zgjedhjet më të mira.” Medical News Today