Rreth 570 njerëz në Angli dhe Uells pritet të vdesin si pasojë e temperaturave të larta nga e enjtja, 19 qershor 2025 deri të dielën, 22 qershor 2025, sipas një studimi të shpejtë.
Është analiza e parë në kohë reale në vitin 2025 mbi vdekjet nga nxehtësia e tepërt nga studiuesit në Shkollën e Higjienës dhe Mjekësisë Tropikale të Londrës (LSHTM) dhe Imperial College London.
Studimi përdor të dhëna të mbledhura në Mbretërinë e Bashkuar për dekada të tëra për të kuptuar marrëdhëniet e rrezikut në 34,753 zona në të gjithë Anglinë dhe Uellsin, me qëllim parashikimin e vdekshmërisë së tepërt gjatë kësaj vale të nxehtësisë.
Në përgjithësi, rreth 570 vdekje shtesë pritet të ndodhin gjatë valës së të nxehtit, vlerësojnë studiuesit, me 114 të enjten, 152 të premten, 266 të shtunën kur temperaturat arrijnë kulmin mbi 32°C dhe 37 vdekje shtesë të dielën kur ato bien në mesin e të 20-ave.
Personat e moshuar mbi 65 vjeç pritet të jenë më të prekurit, me 488 nga vdekjet e tepërta të vlerësuara. Nga këto, 314 pritet të jenë midis njerëzve të moshës 85 vjeç e lart, zbuluan studiuesit, shkruan MedicalXpress, transmeton Gazeta Shneta.
Rezultatet tregojnë se si valët e të nxehtit mund të jenë vdekjeprurëse për njerëzit me probleme shëndetësore, të tilla si problemet me zemrën, diabeti dhe problemet e frymëmarrjes, pasi temperaturat e larta ushtrojnë presion shtesë në sistemet e tyre imunitare tashmë të kompromentuara, thonë studiuesit. Megjithatë, ata paralajmërojnë se nxehtësia mund të bëhet kërcënuese për jetën për të gjitha moshat, pasi vlerësohen 82 vdekje për njerëzit në grupmoshën 0-64 vjeç.
Analiza zbuloi gjithashtu se Londra pritet të ketë numrin më të madh të vdekjeve të tepërta me 129, e ndjekur nga Midlands Perëndimore me 106 vdekje dhe Juglindja me 81. Dallimi është kryesisht për shkak të vendit ku vapa është më ekstreme. Megjithatë, studiuesit thonë se njerëzit që jetojnë në zona të varfra mund të përjetojnë shkallë më të larta të vdekjeve të lidhura me vapën, sepse kanë shëndet, strehim dhe kujdes shëndetësor më të dobët.
Profesor Antonio Gasparrini, drejtues i Laboratorit EHM në LSHTM, tha: “Rritjet prej vetëm një ose dy gradësh mund të jenë diferenca midis jetës dhe vdekjes. Kur temperaturat kalojnë kufijtë me të cilët popullatat janë aklimatizuar, vdekjet e tepërta mund të rriten shumë shpejt”.
Një numër i madh i vdekjeve të tepërta ka të ngjarë të mos kishin ndodhur pa ndryshimet klimatike. Për të dhënë një vlerësim, do të kërkohen më shumë kërkime.
“Është e qartë se një klimë më e nxehtë është një klimë më e rrezikshme. Çdo pjesë e një shkalle ngrohjeje do të shkaktojë më shumë shtrime në spital dhe vdekje nga nxehtësia, duke i shtuar më shumë barrë NHS-së”.
“Valët e të nxehtit janë vrasëse të heshtura – njerëzit që humbasin jetën në to zakonisht kanë probleme shëndetësore para-ekzistuese dhe rrallë e kanë të nxehtën të listuar si një shkak kontribues të vdekjes. Kjo analizë në kohë reale zbulon pasojat e fshehura të valëve të të nxehtit dhe ne duam që ajo të ndihmojë në ngritjen e alarmit”, tha Dr. Garyfallos Konstantinoudis, Lektor në Institutin Grantham—Ndryshimet Klimatike dhe Mjedisi, Imperial College London
“Valët e të nxehtit janë një kërcënim i nënvlerësuar në Mbretërinë e Bashkuar dhe po bëhen gjithnjë e më të rrezikshme me ndryshimet klimatike. Këtë fundjavë, njerëzit duhet të ndjekin këshillat për shëndetin me nxehtësinë dhe të kontrollojnë të moshuarit , veçanërisht ata që jetojnë vetëm”.
Dr. Malcolm Mistry, Profesor Ndihmës në LSHTM, tha: “Studimi ynë duhet të merret si paralajmërim. Ekspozimi ndaj temperaturave në të 20-at e larta ose të ulëta të 30-ave mund të mos duket i rrezikshëm, por mund të jetë fatal, veçanërisht për njerëzit mbi 65 vjeç, foshnjat, gratë shtatzëna dhe ata me probleme shëndetësore paraprake”.
“Nëse nuk merren masa efektive zbutëse dhe përshtatëse në vitet e ardhshme, rreziku i vdekjeve të mëdha të lidhura me nxehtësinë do të rritet në Mbretërinë e Bashkuar – kemi një popullsi të madhe në plakje dhe ngrohja pritet të rritet në 2°C deri në vitin 2050 dhe deri në 3°C këtë shekull”.
Ky vlerësim nxjerr në pah se si nxehtësia ekstreme përbën një kërcënim në rritje për shëndetin publik në Mbretërinë e Bashkuar dhe vjen pas një studimi të publikuar të premten që zbuloi se vala e nxehtësisë është rreth 10 herë më e mundshme dhe 2°C–4°C më e nxehtë për shkak të ndryshimeve klimatike.
Këtë javë, Mbretëria e Bashkuar ka përjetuar vapë të fortë dhe të vazhdueshme. Të martën, Agjencia e Sigurisë Shëndetësore e Mbretërisë së Bashkuar lëshoi një alarm të verdhë për shëndetin me nxehtësi për të paralajmëruar popullatat vulnerabël për rreziqet shëndetësore që vijnë nga temperaturat në rritje.
Deri në mesditën e së enjtes, situata u përshkallëzua me një alarm më serioz të verdhë që mbulonte të gjithë Anglinë, duke paralajmëruar për “një rritje të vdekjeve”. Menjëherë pas kësaj, dhjetëra njerëz kërkuan trajtim për sëmundje të lidhura me nxehtësinë në garat Royal Ascot, ndërsa temperaturat u rritën mbi 29°C.
Për të vlerësuar se sa vdekje shtesë mund të ndodhin gjatë temperaturave të larta nga e enjtja deri të dielën, studiuesit përdorën gjetjet nga hulumtimet e botuara mbi marrëdhënien midis nxehtësisë dhe numrit të vdekjeve ditore, pavarësisht nga shkaku, në 34,753 zona të vogla në Angli dhe Uells.
Ata i kombinuan këto funksione të rrezikut të vdekshmërisë me parashikime të motit me rezolucion të lartë nga Copernicus për të vlerësuar se sa vdekje të lidhura me nxehtësinë do të ndodhin për katër ditë në qershor.
Një vlerësim prej 570 vdekjesh është në përputhje me një studim të mëparshëm që vlerësonte gati 1,100 vdekje gjatë valës ekstreme të të nxehtit nga 17 deri në 19 korrik 2022, kur temperaturat arritën 40°C në Mbretërinë e Bashkuar për herë të parë, thonë studiuesit.
Ata gjithashtu vërejnë se analiza nuk merr parasysh efektin e valës së të nxehtit që ndodh në fillim të verës përpara se njerëzit të ambientohen me temperaturat e larta, që do të thotë se vdekjet nga nxehtësia mund të nënvlerësohen.
Ndryshimi i klimës, i shkaktuar kryesisht nga djegia e lëndëve djegëse fosile, është treguar tashmë se shkakton rritje të mëdha të vdekjeve që lidhen me nxehtësinë. Për shembull, rreth 56% e 68,000 vdekjeve që lidhen me nxehtësinë gjatë verës evropiane të vitit 2022 u shkaktuan nga ndryshimet klimatike, sipas një studimi të vitit 2023.
Gjetjet pasqyrojnë se si rritjet e vogla të nxehtësisë mund të shkaktojnë rritje të mëdha të vdekjeve kur temperaturat e larta i shtyjnë njerëzit në limitin e tyre fiziologjik, thonë studiuesit.
Studiuesit thonë se një numër i madh i vdekjeve të tepërta në Mbretërinë e Bashkuar nuk do të ndodhnin pa nxehtësinë e shtuar nga ndryshimet klimatike – temperaturat janë rreth 2°C–4°C më të larta për shkak të saj, raportoi të premten World Weather Attribution.
Megjithatë, ata thonë se nuk ka gjasa që numri i vdekjeve të lidhura me ndryshimet klimatike të jetë më i lartë se 50%, siç raportohet në Evropë, ku popullatat janë të cenueshme dhe intensiteti i valëve të nxehtësisë po rritet më shpejt se në Mbretërinë e Bashkuar.
Një raport i kohëve të fundit nga Komisioni i Mbretërisë së Bashkuar për Ndryshimet Klimatike ka vlerësuar se vdekjet që lidhen me nxehtësinë mund të rriten në më shumë se 10,000 në një vit mesatar deri në vitin 2050 nëse djegia e vazhdueshme e lëndëve djegëse fosile shkakton që ngrohja të arrijë në 2°C.
