Kanceri i zorrës së trashë: Çfarë është, shkaktarët, shenjat e hershme dhe trajtimi

Kanceri kolorektal është lloji i tretë më i shpeshtë i kancerit në botë. Njohja e faktorëve të rrezikut, simptomave dhe opsioneve të shqyrtimit është çelësi i trajtimit të suksesshëm.

Çfarë është kanceri i zorrës së trashë?

Kanceri kolorektal (CRC), i quajtur edhe kanceri i zorrëve, fillon me rritjen jonormale të qelizave në zorrën e trashë. Mund të fillojë në zorrën e trashë ose në rektum, duke çuar në zhvillimin e kancerit të zorrës së trashë ose të kancerit rektal. Mjekët zakonisht e vendosin kancerin e zorrës së trashë dhe kancerin rektal në të njëjtën kategori, sepse ato kanë shumë karakteristika të përbashkëta. Në shumicën e rasteve, kanceri i zorrës së trashë vjen nga rritja beninje e shtesës së brendshme të zorrës së trashë, të quajtura polipe. Me kalimin e kohës, disa polipe mund të ndryshojnë dhe të shndërrohen në inde kancerogjene.

Çfarë e shkakton kancerin e zorrës së trashë?

Shkaku i saktë i kancerit kolorektal është ende i panjohur, por me sëmundjen lidhen disa faktorë rreziku. Të kesh një histori familjare të kancerit kolorektal ose kancerit të vezoreve, gjirit dhe mitrës te gratë, si dhe sindroma të trashëgimisë së gjeneve, polipe të zbuluara më parë ose sëmundje inflamatore të zorrëve, mund të rrisë rrezikun e zhvillimit të kancerit të zorrës së trashë. Koliti ulceroz ose sëmundja e Crohn janë faktorë rreziku për zhvillimin e kancerit kolorektal, veçanërisht te njerëzit që e kanë pasur atë për më shumë se 10 vjet. Megjithatë, faktorët e rrezikut të sjelljes, si duhan pirja, dieta jo e shëndetshme, konsumimi i alkoolit në sasi të mëdha dhe pasiviteti fizik përbëjnë një pjesë të madhe të rasteve. Konsumimi në sasi të shumtë i mishit të kuq ose të përpunuar dhe mbipesha mund të rrisë rrezikun tuaj. Ju keni më shumë gjasa të zhvilloni kancer të zorrës së trashë pas të 60-ave, megjithëse kjo mund të ndodhë në çdo moshë. Sipas studimeve, një e treta e pacientëve të diagnostikuar me kancer kolorektal janë më të rinj se 55 vjeç.

Kanceri i zorrës së trashë te meshkujt

Kanceri i zorrëve prek pothuajse në mënyrë të barabartë burrat dhe gratë. Megjithatë, rreziku i zhvillimit të sëmundjes gjatë gjithë jetës është pak më i lartë te meshkujt (4.3% kundrejt 4%). Sipas disa studimeve, meshkujt priren të diagnostikohen në moshë më të re në krahasim me femrat.

Kanceri i zorrës së trashë te gratë

Pacientet femra ndonjëherë mund të injorojnë shenjat dhe simptomat e kancerit të zorrës së trashë, pasi disa prej tyre janë të ngjashme me shqetësimet që lidhen me menstruacionet ose sëmundje të tjera gjinekologjike. Rreziku i një gruaje për të zhvilluar kancer rritet pas menopauzës.

Shenjat e hershme të kancerit të zorrës së trashë

Shumë shpesh, nuk ka simptoma specifike të hershme të kancerit kolorektal derisa rritja e kancerit të ketë avancuar. Për këtë arsye, kontrolli i rregullt ndihmon në zbulimin e sëmundjes përpara se të shfaqen simptomat, ndërsa kanceri i zorrës së trashë është më i shërueshëm.

Simptomat e kancerit të zorrës së trashë

Simptomat e kancerit të zorrës së trashë bëhen më të dukshme me përparimin e sëmundjes. Ato mund të ndryshojnë nga personi në person, në varësi të vendndodhjes dhe madhësisë së rritjes së kancerit:

Ndryshimi në zakonet e zorrëve, fillimi i kapsllëkut ose diarresë
Gjakderdhje rektale ose gjak në jashtëqitje, jashtëqitje të errëta ose të vogla
Ndryshimi në konsistencën ose erën e jashtëqitjes
Ndjenja sikur zorra nuk është plotësisht bosh
Siklet i vazhdueshëm i barkut, fryrje ose dhimbje
Dobësi, lodhje, zbehje dhe anemi të shkaktuara nga mungesa e hekurit
Humbje oreksi, humbje peshe e pavullnetshme dhe e pashpjegueshme

Këto simptoma jo domosdoshmërish tregojnë se kemi të bëjmë me kancer. Shumë çrregullime të tjera të traktit tretës mund të shkaktojnë probleme të ngjashme, duke përfshirë hemorroidet, fisurat, sindromën e zorrës së irrituar, etj. Konsultohuni me një mjek për çdo ankesë që zgjat më shumë se disa ditë.

Trajtimi i kancerit të zorrës së trashë

Mënyra se si trajtohet kanceri i zorrës së trashë varet nga vendndodhja, stadi dhe shumë faktorë të tjerë. Ajo që duhet të dini është se kanceri kolorektal është një sëmundje e trajtueshme, veçanërisht nëse diagnostikohet herët. Në varësi të rastit, kirurgjia, kimioterapia, terapia e synuar, imunoterapia ose radioterapia mund të përdoren vetëm ose të kombinuara.

Kirurgjia e kancerit të zorrës së trashë. Heqja kirurgjikale e lezioneve kanceroze është shansi më i mirë për trajtim. Lloji i operacionit varet nga vendndodhja e kancerit brenda zorrës së trashë dhe faza e tij. Në fazën 0 dhe disa raste të fazës I të hershme, polipet kanceroze mund të hiqen gjatë një kolonoskopie me polipektomi ose ekscision lokal. Endoskopia terapeutike lejon trajtimin në momentin e diagnozës, pa asnjë prerje, dhe kjo shpesh mjafton për të eliminuar sëmundjen. Rastet e avancuara kërkojnë një operacion më të gjerë të quajtur rezeksion i zorrës së trashë (kolektomi). Ai përfshin heqjen e pjesës së zorrëve që përmban kancer, së bashku me indet përreth dhe gjëndrat limfatike ngjitur. Pjesët e mbetura të zorrës së trashë ribashkohen (anastomozë). Në varësi të rastit, mund të nevojitet një kolektomi e pjesshme ose totale. Në disa raste, pacientët mund të kenë nevojë për një kolostomi ose ileostomi pas operacionit të rezeksionit. Do të thotë se kirurgu krijon një hapje artificiale në murin e barkut të quajtur stoma, në mënyrë që të sigurojë një rrugëdalje për mbetjet e tretjes. Mund të përdoret si zgjidhje e përkohshme ose e përhershme. Kirurgjia paliative mund të përdoret gjithashtu për të lehtësuar simptomat dhe për të zgjatur jetën në një fazë të avancuar. Në ACIBADEM, operacionet e kancerit të zorrës së trashë mund të bëhen me teknika minimalisht invazive në vend të operacionit të hapur në shumicën e rasteve. Laparoskopia dhe kirurgjia robotike ndihmojnë në reduktimin e kohës së rikuperimit dhe përmirësimin e rehatisë së pacientëve.
Kimioterapia për kancerin e zorrës së trashë. Quhet gjithashtu një trajtim sistemik dhe përdor ilaçe për të vrarë qelizat e kancerit në të gjithë trupin. Edhe nëse tumori diagnostikohet në një fazë të hershme dhe hiqet plotësisht me operacion, disa qeliza kanceroze mund të qarkullojnë në pjesë të ndryshme të trupit nëpërmjet gjëndrave limfatike dhe enëve të gjakut. Nëse këto qeliza nuk shkatërrohen, ato shumohen dhe rriten me kalimin e kohës, duke bërë që sëmundja të përsëritet në çdo pjesë të trupit. Për këtë arsye, kimioterapia parandaluese mund të aplikohet pas operacionit për të shkatërruar qelizat e mbetura të kancerit. Kimioterapia mund të përdoret gjithashtu para operacionit për të zvogëluar një tumor të madh dhe për ta bërë më të lehtë operacionin (terapia neoadjuvante).
Terapia e synuar për kancerin kolorektal. Ndryshe nga kimioterapia, e cila prek qelizat e shëndetshme së bashku me indet kancerogjene, barnat me pikësynim sulmojnë vetëm qelizat malinje dhe nuk shkaktojnë efekte anësore të rëndësishme. Ato përdoren gjerësisht në trajtimin e kancerit të zorrës së trashë, veçanërisht në fazën IV të sëmundjes. Sipas disa studimeve, kur përdoren me kimioterapinë konvencionale, këto barna mund të rrisin performancën e saj me 25-30%.
Radioterapia për kancerin e zorrës së trashë. Radioterapia përdor doza të larta rrezatimi për të shkatërruar ose zvogëluar madhësinë e tumoreve. Ndonjëherë rekomandohet për pacientët me kancer të zorrëve si pjesë e planit të trajtimit për të eliminuar qelizat e mbetura të kancerit ose metastazat. ACIBADEM është i pajisur me pajisjet më të fundit të teknologjisë së lartë për dhënien e radioterapisë, duke përfshirë MRIdian nga ViewRay që lejon trajtimin ultra të saktë me rrezatim të tumoreve të vështirë për t’u arritur dhe tumoreve të lëvizshëm në bark.