Të flini mirë gjatë natës në mënyrë të qëndrueshme duket më e rëndësishme se kurrë, pas publikimit të një studimi të ri nga Instituti Karolinska në Suedi, ku u analizua lidhja midis gjumit dhe moshës së trurit.

Studiuesit analizuan një grup të madh të të rriturve duke përdorur skanime të detajuara të trurit për të vlerësuar “moshën e trurit” për çdo person. Idealja do të ishte që mosha e trurit të përputhej me moshën kronologjike.

Pasi shqyrtuan informacionin e ofruar nga pjesëmarrësit lidhur me zakonet e tyre të gjumit, studiuesit zbuluan se personat që kishin probleme me gjumin ose higjienë të dobët të gjumit kishin më shumë gjasa të kishin një tru më të “vjetër” sesa mosha e tyre reale.

Problemet me gjumin ndikojnë në humor, shëndetin e zemrës dhe inflamacionin

Sipas një sondazhi kombëtar mbi shëndetin të realizuar në SHBA në vitin 2020, rreth 14.5% e të rriturve raportuan se kishin rregullisht vështirësi për të fjetur.

Ka shumë arsye pse njerëzit vuajnë nga gjumi, duke filluar nga pagjumësia deri te apnea e gjumit. Por mungesa e pushimit nuk ndikon vetëm në faktin që ndiheni të lodhur ditën tjetër.

Disa kërkime tregojnë se problemet kronike të gjumit mund të ndikojnë në gjendjen shpirtërore dhe të rrisin rrezikun për probleme serioze shëndetësore, si p.sh. sulmet në zemër. Kjo ndodh ndoshta sepse gjumi i dobët prish funksionimin e sistemit imunitar, gjë që çon në rritjen e inflamacionit në trup.

Studiuesit analizuan më shumë se 27,000 të rritur në Mbretërinë e Bashkuar

Mesatarja e moshës së pjesëmarrësve ishte rreth 55 vjeç kur nisi studimi. Rreth 54% e tyre ishin femra dhe 46% meshkuj.

Në fillim të studimit, pjesëmarrësit plotësuan një sërë pyetësorësh që lidhen me gjumin, përfshirë: sa orë flinin, nëse ndiheshin të përgjumur gjatë ditës dhe nëse gërhisnin gjatë gjumit.

Bazuar në këto përgjigje, studiuesit përpiluan një pikëzim për cilësinë e gjumit të secilit pjesëmarrës dhe më pas i ndanë në tre kategori:

• zakone të shëndetshme gjumi (41%)
  
• zakone të ndërmjetme (56%)
  
• zakone të dobëta të gjumit (3%)
  

Gjithashtu, në fillim të studimit u morën mostra gjaku për të analizuar shenjat e inflamacionit në trup.

Gjumi i dobët e plak trurin më shpejt

Rreth 9 vjet pas mbledhjes së të dhënave fillestare, pjesëmarrësit iu nënshtruan skanimeve me rezonancë magnetike (MRI) për të vlerësuar moshën e trurit. Më pas, studiuesit krahasuan moshën e trurit me moshën reale të secilit.

U zbulua se personat me pikët më të ulëta në cilësinë e gjumit kishin një “hendek moshe” mes trurit dhe trupit prej mesatarisht 1 viti.

Sa më e ulët të ishte cilësia e gjumit, aq më i madh ishte ky hendek. Çdo ulje në pikëzimin e gjumit shoqërohej me rreth 6 muaj rritje të moshës së trurit.

Lidhja mes gjumit dhe moshës së trurit ishte më e fortë te meshkujt sesa te femrat, një gjetje që, sipas autores së studimit, Abigail Dove, PhD, postdoktorante në epidemiologjinë neurologjike pranë Qendrës së Kërkimeve për Plakjen në Karolinska, ishte “befasuese”.

Dove tha për Medical News Today se ka disa arsye të mundshme për këtë dallim, përfshirë zakonet e jetesës:

“Mund të jetë që matjet e vetëraportuara për gjumin në studimin tonë nuk kapën në mënyrë të barabartë shqetësimet e gjumit tek meshkujt dhe femrat. Gjithashtu, mund të na kenë shpëtuar disa dallime në zakonet e jetesës apo përdorimin e barnave, të cilat ndikojnë tek gjumi.”

Studimi gjithashtu tregoi se inflamacioni shpjegon rreth 10% të lidhjes mes gjumit të dobët dhe plakjes së përshpejtuar të trurit.

“Kjo tregon se inflamacioni është një mekanizëm i rëndësishëm që lidh gjumin me plakjen e trurit, edhe pse nuk është i vetmi faktor në lojë,” shtoi Dove.

Studimi thekson rëndësinë e gjumit për shëndetin e trurit

Dr. Raj Dasgupta, mjek dhe këshilltar shkencor për platformën Sleepopolis, i cili nuk ishte pjesë e këtij studimi, komentoi për gjetjet.

“Ky studim vërtet thekson diçka që e kemi dyshuar prej kohësh: gjumi i dobët nuk ndikon vetëm në ndjenjën e lodhjes ditën tjetër, por mund të ndikojë në plakjen e trurit tuaj,” tha Dasgupta.

“Personat që vuajnë nga pagjumësia, gërhitja apo netët e shqetësuara mund të kenë trurin që duket më i vjetër se sa mosha e tyre reale, gjë që tregon sa i rëndësishëm është gjumi i mirë për shëndetin kognitiv afatgjatë.”

Megjithëse një ndryshim prej 1 viti në moshën e trurit mund të mos duket i madh në fillim, Dasgupta theksoi se “edhe ndryshime të vogla në moshën e trurit mund të shtohen me kalimin e kohës”.

Për ata që janë të shqetësuar për cilësinë e gjumit dhe ndikimin e saj në trurin e tyre, Dasgupta ndau disa këshilla për përmirësimin e gjumit:

“Qëndroni në një orar të rregullt gjumi, bëjeni dhomën tuaj të ftohtë, të errët dhe të qetë, shmangni kafeinën apo ushqimet e rënda para gjumit dhe provoni rutina relaksuese si leximi apo meditimi,” tha ai.
“Dhe nëse problemet e gjumit vazhdojnë, një konsultë me specialistin e gjumit mund të ndihmojë për të zbuluar problemet në thelb dhe për të rregulluar situatën.”

Inflamacioni, një hallkë lidhëse mes gjumit dhe plakjes së trurit

Dr. Daniel Truong, neurolog dhe drejtor mjekësor në Truong Neuroscience Institute pranë MemorialCare Orange Coast Medical Center, gjithashtu jo pjesëmarrës në studim, komentoi për gjetjet:

“Studimi që ndatë tregon qartë se gjumi i dobët përshpejton plakjen e trurit, me inflamacionin sistemik që luan një rol të matshëm ndërmjetësues,” tha Truong.

Ai gjithashtu foli për rëndësinë e diferencës prej vetëm 1 viti në moshën e trurit:

“Kur bashkohet me rreziqe të tjera (si hipertensioni, diabeti apo një mënyrë jetese sedentare), edhe një përshpejtim i moderuar i moshës së trurit mund të çojë një person më pranë demencës apo rënies njohëse,” theksoi Truong.

Përfundimisht, ai dha këtë këshillë:

“Mos u alarmoni, por mos e injoroni. Nëse gërhitni shumë, ndiheni shumë të përgjumur gjatë ditës apo vuani nga pagjumësia për një kohë të gjatë, ia vlen të konsultoheni – jo vetëm për shëndetin e trurit, por edhe për atë kardiovaskular dhe metabolik.” Medical News Today