Die, Tet 25, 2020
Banner Top
Banner Top
Steriliteti, shkaqet dhe parandalimi

Steriliteti është pamundësia për të lindur dhe mbetur shtatzënë pas 12 muajsh të mardhënieve të rregullta dhe të pambrojtura në kohën e ovulimit. Sipas disa hulumtimeve është vlerësuar se rreth 10-15 për qind e çifteve heteroseksuale që përpiqen të krijojnë familje nuk janë në gjendje ta bëjnë këtë pas një vit përpjekjeje.

Dymbëdhjetë muaj mund të duket si një gjatësi arbitrare, por ka kuptim, duke pasur parasysh se shumica e çifteve pjellore mbesin shtatzënë brenda një viti. Pra, nëse një çift nuk mund të konceptohet pas një viti përpjekjesh, ka mundësi që burri, gruaja ose të dy partnerët të jenë jopjellorë.

Steriliteti prek burrat dhe gratë në mënyrë të barabartë. Tetëdhjetë për qind e rasteve të infertilitetit kanë një shkak të njohur, dhe gjysma e tyre janë tërësisht ose pjesërisht për shkak të faktorëve të infertilitetit mashkullor, më së shpeshti azoospermia (mungesa e çdo spermi) ose oligospermia (prania e e vogël e spermës).

Steriliteti në femra është zakonisht për shkak të anovulimit (mungesës së ovulacionit), tubave të bllokuar të veshkave, anomalive të mitrës ose shkaqeve imunologjike.

Konceptimi dhe shtatzënia janë procese të ndërlikuara që përfshijnë shumë faktorë dhe faza biologjike:

Meshkujt kanë nevojë për të prodhuar spermatozoid të shëndoshë dhe gratë vezë të shëndetshme;

Mukusi i qafës së mitrës duhet të jetë i shëndetshëm dhe i bollshëm në mënyrë që spermatozoidi të mund të udhëtojë nëpër kanalin e qafës së mitrës në mitër dhe tubat fallopiane;

Tubat fallopiane duhet të jenë të hapura dhe të arritshme në mënyrë që spermatozoidi të arrijë vezën;

Spermatozoidi duhet të jetë në gjendje të fekondojë vezën kur vihen në kontakt;

Veza e fekonduar (embrioni) duhet të jetë në gjendje të implantohet në mitrën e gruas; dhe, së fundi,

si embrioni ashtu edhe mjedisi i mitrës së gruas duhet të jenë të shëndetshme dhe të forta për fëmijën që të vijë në kohë.

Nëse ndonjë nga faktorët biologjikë është dëmtuar, mund të rezultojë me shterpësi. Steriliteti në femra ka qenë i lidhur me plakjen, një histori të sëmundjes inflamatore të pelvikut (PID), dhe sjellje të caktuara jetese.

Trajtimi për infertilitet mund të përfshijë mjekim, kirurgji ose fekondim in vitro (IVF). Rreth 25-30 për qind e të gjithë çifteve që marrin trajtim janë në gjendje të krijojnë familje.

Shkaqet e sterilitetit tek gratë

Disa faktorë janë shoqëruar me një rrezik në rritje për infertilitetin, duke përfshirë moshën, një histori të sëmundjes inflamatore të pelvikut dhe sjelljeve të ndryshme të jetesës. Ka pasur spekulime se ekspozimi ndaj disa toksinave mjedisore mund të shkaktojë shterpësi, por kjo nuk është vërtetuar.

Konceptimi nuk mund të ndodhë pa ovulacion. Mungesa e ovulacionit mund të ndikohet nga faktorët e përmendur më lart, por shkaku më i zakonshëm i saj është sindroma ‘ovarian policistic’. Nivelet jonormale të prolaktinës (PRL) ose hormonit stimulues tiroid (TSH) mund të shkaktojnë edhe anovulim.

Steriliteti dhe mosha

Përqindja e popullsisë femërore që është jopjellore rritet me moshën. Në një studim, për shembull, më pak se 5 për qind e grave nën moshën 20 vjeçare, 10 për qind e grave ndërmjet moshës 20 dhe 30 vjeç dhe 15 për qind e atyre midis moshës 30 dhe 35 vjeç ishin jopjellorë. Fertiliti ra në mënyrë dramatike rreth moshës 35, dhe deri në 25 deri në 30 për qind e grave më të vjetra se 35 ishin jo të frytshme.

Pse rritet steriliteti me moshën?

 Për shkak se pjellshmëria, ose aftësia për të konceptuar, natyrisht bie me kalimin e kohës si pjesë e procesit të plakjes normale. Qeliza e hershme e vezës varet shpejt. Gratë normalisht humbasin rreth 1000 vezë çdo muaj. Humbja e më shumë se 1000 vezëve çdo muaj mund të kontribuojë në dështimin ovarian. Gjithashtu ekzistojnë një sërë sëmundjesh, të tilla si endometrioza dhe disa sëmundje seksualisht të transmetueshme (STD), të cilat mund të çojnë në shterpësi me kalimin e kohës.

Si trajtohet steriliteti?

Steriliteti zakonisht trajtohet me citrat klomifen, gonadotropinë / ose inseminim intrauterin. Më pak se 5 për qind e të gjitha rasteve të infertilitetit trajtohen me fekondim in vitro ose teknologji të ashtuquajtura riprodhuese të asistuara.

Hulumtimet aktuale gjithashtu tregojnë se përfshirja e akupunkturës dhe mjeteve të caktuara bimore mund të përmirësojnë fertilitetin dhe të rrisë rezultatet e shtatzënisë. Megjithatë, këto produkte bimore nuk duhet të merren nëse nuk janë të përshkruara nga personat adekuat./Familja Jonë  

Tags: ,

Lajme te ngjajshme

0 Comments

Leave a Comment

Arkiva

Kategoritë